• BIST 108.392
  • Altın 142,851
  • Dolar 3,5345
  • Euro 4,1192
  • Samsun 28 °C
  • İstanbul 21 °C
  • Ankara 35 °C
  • İzmir 28 °C
  • Ordu 27 °C
  • Sinop 25 °C
  • Giresun 30 °C
  • Amasya 39 °C
  • Rize 31 °C
  • Trabzon 30 °C

Fındık Güldürecek mi?

ŞÜKRÜ KARAMAN

Evet, bu yıl az olan fındık üreticinin yüzünü güldürecek gibi. Tabii hasadı bol olan ya da geçen yıldan elinde ürünü bulunanlar sevinecek.

Bu sezon rekoltenin çok düşük olmasından ötürü fındık fiyatları şimdiden 12-13 liraya fırladı. Malum, geçen sezon ürününü emanete teslim eden ya da evinde saklayan üretici, fiyatların 8 liraya kadar gerilemesi ile adeta yıkılmış, umduğunu bulamamıştı.

Bir yıllık geçimini fındığa bağlayan köylü zaten üç yıldır düşük fiyattan dolayı deyim yerinde ise belini doğrultamıyor. Bu yıl da bahçeleri don ve sel vurdu. Hemen hemen fındık yok gibi. Bazı üreticiler “işçi tutmaya değmez, masrafını karşılamaz” diyerek bahçeye bile girmiyor.

Peki bahçelerde fındık yok da üreticinin yüzü nasıl gülecek?

Girişte de vurguladığım gibi toplanacak ürün ve stoklar talebi karşılamaya yetmeyecek. Eğer bahçesinde fazla fındığı olan, ya da geçen yıldan evinde saklayan, emanete teslim edenlerin ürünü yoğun talep nedeniyle yılbaşına doğru 15 liradan alıcı bulabilecek.

İklim koşulları ve doğal afetler gibi etkenler nedeniyle bu sezonki rekoltenin 468 bin ton olacağının açıklanması üzerine Karadenizli üreticinin temel geçim kaynağı bir anda hak ettiği değere yükseldi.

Hasat başlamadan önce rekoltenin ilan edilmesiyle birlikte 10 liradan işlem gören fındık, halen 13 lira dan satılıyor. Bu rakamın yılbaşına doğru 15, hatta daha yukarılara çıkması kuvvetle muhtemel. 

Zaten rekolte ile fiyatlar arasında ters orantı var. Düşük rekoltenin olduğu yıl fiyatlar yüksek, fazla rekoltenin olduğu sezonda fiyatlar az oluyor.

Serbest piyasada işlem görmesinden bu yana fındık hiçbir zaman hak ettiği değeri bulmadı, üretici hep mağdur oldu, üzüldü. Yani devletin pazardan elini, ayağını çekmesinden, üç beş holdingin piyasaya egemen olmasından bu yana Karadeniz’in çileli üreticisi hep zarar etti, yüzü hiç gülmedi.

Bu genellemenin dışında rekoltenin düşük olduğu yıllarda talebin fazla olmasından ötürü fiyatlar zorunlu olarak yükseldi, üreticinin eline hatırı sayılır para geçti.

İşte bu sezon da az olan fındık para edecek. Evinde geçen yılın fındığı olan veya emanete verenlerin yüzü bu kez gülecek gibi.

Aslında piyasada üç beş şirketten oluşan tekelin kırılması için devletin yeniden fındık alımını gerçekleştirmesi gerekiyor. Yoksa üretici daha çok mağdur olur, fındık hak ettiği değeri bulamaz. Nedense devlet fındık üreticisinin mağduriyetini görmezden geliyor.

Önceki yıllarda üretici parasını geç de alsa FİSKOBİRLİK’e gerçek fiyattan satabiliyordu. Artık piyasa dünya çikolata devlerinin elinde. Fiyatı da, pazarı da isteğine göre onlar belirliyor.

Tabii ucuza satılmasında üreticinin de hatası var. Özellikle büyük kentlerden gelip bahçesindeki fındığı toplayanlar, piyasayı beklemeden, fiyatlar şekillenmeden ürününü hemen satıyor.  Çoğunlukla hal böyle olunca gerçek değerinin altında kalıyor.

“Geçen yıl evinde saklayanların, emanete verenlerin de ürünü para etmedi. Ne iş?” diye sorabilirsiniz. İşte burada piyasayı belirleyen şirketler devreye giriyor, fiyatları olabildiğince aşağıya çekiyor.

Piyasayı belirleyen şirketlerin müdahalesinin, kontrolünün kırılması için devletin alıcı olması ya da başka önlemleri hayata geçirmesi bundan ötürü şart.

Tabii üretici akıllı olacak, fındığını hemencecik ucuz fiyata satmayacak. Çünkü bu sezon ürünün 15 lira ve üzerine çıkması hiç de sürpriz olmayacak.

Demem o ki; bahçesinde bol ürünü olan, elinde eski fındık bulunanların yüzü bu yıl güleceğe benziyor.

  • Yorumlar 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2012 Hedef Halk | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : İnternet Sitesi : (0 541) 292 76 95 Gazete İletişim : (0 362) 234 54 10 Faks : 0(362) 234 64 10