• BIST 89.270
  • Altın 146,921
  • Dolar 3,6543
  • Euro 3,9297
  • Samsun 3 °C
  • İstanbul 10 °C
  • Ankara 0 °C
  • İzmir 10 °C
  • Ordu 7 °C
  • Sinop 5 °C
  • Giresun 9 °C
  • Amasya 2 °C
  • Rize 7 °C
  • Trabzon 7 °C

İşçi Simsarlığı

ŞÜKRÜ KARAMAN

Geçtiğimiz günlerde TBMM’ye sevk edilen özel istihdam büroları aracılığı ile esnek çalışma modelini getiren yasa tasarısı alt komisyonda görüşülüyor.

Çalışma yaşamında bir takım kuralları baştan sona değiştirecek düzenlemenin hayata geçmesiyle resmen kiralık işçi dönemi başlayacak.

İşçi sendikalarının, “modern kölelik”, “işçi simsarlığı” diye nitelendirdiği düzenleme ile işverene işçi kiralayacak özel istihdam bürolarının önü açılacak.

İlk olarak TBMM Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu’nda ele alınan daha sonra alt komisyona gönderilen yasa tasarısının Genel Kurulda görüşülmesi sırasında bir hayli tartışma yaşanacağı kuşkusuz.

Çalışma yaşamında bugüne dek görülmeyen ve ilk kez denenecek “esnek çalışma” modeline ilişkin yasanın işçiye yarar mı yoksa zarar mı getireceği uygulanması ile ortaya çıkacak.

Ancak şimdiden şunu söyleyebiliriz. İlk kez uygulanacak bu sistemle işçinin emekli olabilmesi, kıdem tazminatına hak kazanabilmesi bir hayli zorlaşacak.

Sendikalar ve akademisyenler resmen işçi simsarlığı döneminin başlayacağını, hükümetin işsizliğin ilacı olarak gördüğü yasal düzenlemenin bu soruna çözüm olamayacağını bildiriyor.

Yasa neler getirecek onlara göz atalım.

İş arayan işçiler ile işçi arayan işverenler özel istihdam bürolarına başvuracak. Bürolar işçiyi kiralayan işveren ile işçi arasında iş sözleşmesi imzalayacak İşveren bunun karşılığında bürolara belli tutarda para ödeyecek. Büro bu paradan işçinin ücretini öderken, bir bölümünü de komisyon olarak alacak.

Kiralık işçi çalıştıranlar iş hukukuna göre işçinin işvereni olmayacak, ancak işçiye talimat verebilecek. İşçinin ücreti ve sosyal hakları ile vergi, prim ödemelerini özel istihdam büroları üstlenecek, işverenliği işçinin kiralık çalıştığı süreyle sınırlı olacak.

Hamilelik, askerlik, yıllık izin ve hastalık hallerinde işçinin iş sözleşmesinin askıya alındığı durumlarda bu hallerin devamı süresince, mevsimlik tarım işlerinde ve ev hizmetlerinde ise süre sınırı olmaksızın kiralık işçilik uygulaması yapılabilecek.

İşletmenin iş hacminin öngörülemeyen ölçüde artması, dönemsel iş artışları ve aralıklı olarak gördürülebilecek işlerde de kiralık işçi çalıştırılabilecek. Bu hallerde yapılacak kiralık işçi uygulaması dört ayı geçemeyecek, ancak iki kez yenilenebilecek.

Kiralık işçi sayısı toplam işçi sayısının dörtte birini geçemeyecek.  On veya daha az işçi çalıştırılan işyerleri de dörtte bir oranında işçi kiralayabilecek.

İş yasasının 11 ve 12. maddeleri belirli süreli iş sözleşmesini zaten düzenliyor. Belirli süreli işlerde veya belli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi durumlarda işverenler geçici işçi çalıştırabiliyor.

Özellikle yıllık ücretli izin ve hastalık durumlarında yeni bir sipariş alınması, iş hacminin aniden artması halinde yine işverenler geçici işçi çalıştırabiliyor.

İş yasasında belirli süre işçi çalıştırmaya yönelik hükümler varken yeni bir esnek-güvencesiz çalışma biçimine neden gerek duyulduğu yanıtını arayan bir soru olarak ortada duruyor.

Ancak işlevleri aynı olsa da belirli süreli işçi çalıştırılması ile kiralık işçilik arasındaki en önemli fark, belirli süreli işçi çalıştıran işverenle iş sözleşmesi yapılırken, kiralık işçilik ile onu çalıştıran işverenin  hukuki bir ilişkisi yok.  Burada kiralık işçinin muhatabı özel istihdam büroları olacak.

Anlayacağınız yasa tasarısı özel istihdam bürolarının kurulmasına olanak tanıyor. İşçi sendikalarının da belirttiği gibi bu bürolar resmen işçi simsarlığı yapacak.

Buna benzer yasa 2009 yılında çıkmış, işçi sendikalarının tepkisi üzerine dönemin Cumhurbaşkanı Abdullah Gül tarafından veto edilmişti.

Sendikaların şiddetle karşı çıktığı yasayı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da veto eder mi? Önümüzdeki günlerde göreceğiz.

  • Yorumlar 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2012 Hedef Halk | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : İnternet Sitesi : (0 541) 292 76 95 Gazete İletişim : (0 362) 234 54 10 Faks : 0(362) 234 64 10