• BIST 108.434
  • Altın 151,237
  • Dolar 3,6580
  • Euro 4,3278
  • Samsun 14 °C
  • İstanbul 16 °C
  • Ankara 5 °C
  • İzmir 13 °C
  • Ordu 10 °C
  • Sinop 10 °C
  • Giresun 10 °C
  • Amasya 7 °C
  • Rize 11 °C
  • Trabzon 14 °C

İşe Dönebilir miyim?

ŞÜKRÜ KARAMAN

Emekçilerin çalışma yaşamında sık karşılaştıkları sorunlardan biri de işten çıkarılma, sonrasında yargı kararıyla işe dönüp dönemeyecekleri.

Malum işsizliğin yanı sıra, işten çıkarmalar da fazlasıyla mevcut Türkiye’de. 

Gazetelerin ekonomi sayfalarında toplu ya da bireysel işten çıkarmaların olduğu, buna karşı çıkan işçilerin eylemlerine ilişkin haberler  sıklıkla yer alıyor. İş bulabildiğine sevinenler bir süre sonra bir anda kendini kapının önünde bulabiliyor, işsizler ordusuna katılıyor.

İşini yitirenler doğal olarak hakkını arayabilmek, işe dönebilmek için yargıya başvuruyor.

İşe iade davası açabilmek ve sonrasındaki gelişmeler için yapılması gereken bazı yasal şartlar var.

Öncelikle işten çıkarılan işçinin işe iade davası açabilmesi için, iş kanuna tabi çalışması, çalıştığı işyerinde işçi sayısının 30’dan fazla olması ve en az 6 aydır aynı işverenin yanında istihdam edilmesi gerekiyor.

İşçi sözleşme feshinin kendisine bildirilmesinden itibaren bir ay içerisinde işe iade davası açmak zorunda. Bir ayı geçerse işten çıkarma geçerli hale gelir, işçi sadece gerekli koşulları taşıması halinde kıdem ve ihbar tazminatlarını alabilir.

İşe iade davası işçiye işine yeniden dönme olanağı yaratır, dava süresince çalışmadığı dönemin ücretinin çoğunluğunun kendisine ödenmesini sağlar. 

Davayı kazanan işçinin kıdem süresi artacağından işverenin işe başlatmaması durumunda artan kıdem süresine göre kıdem tazminatı da artar.  Ayrıca iş güvencesi tazminatının karşılığı olan sekiz aylık ücrete kadar ek tazminat almaya hak kazanır.

Yargıdan işe iade davasını kazanan emekçi, kararın kesinleşmesinin ardından 10 gün içinde işverene “çalışmaya hazırım” diyerek başvurması şart.

Bu sürede işverene başvurulmazsa iş feshi geçerli sayılır. Boşta geçen sürelere ilişkin dört aylık ücretini ve dört ila sekiz aylık tazminatını alamaz.

İşten çıkarılan işçilerin en sık yaşadıkları durumlardan biri de dava sürerken çalıştığı işyerinin kapanması, işverenin işçiyi nerede çalıştıracağına karar verememesi. Dava sürerken işyeri kapanırsa, iş akdinin sona erdirilmesi haklılık kazanmıyor, işçinin hakları kaybolmuyor.

İşveren, işe iade davasını kazanan işçiyi herhangi bir koşul öne sürmeksizin, önceki koşullarda eski işinde çalıştırmak zorunda. Eğer buna uyulmuyorsa gerçek bir işe başlatma olarak kabul edilmeyeceğinden işveren yine iş güvencesi tazminatı ödemek zorunda kalacak.

Yani, işveren işe iade davasını kazanan işçiyi önceki koşullarda eski işinde çalıştırmak zorunda.

İşyeri kapanan  işveren , işe başlamak isteyen kişiyi başka işyerinde çalıştırma imkanını araştırmak ve bulmak zorunda.  Bu imkanı yaratamayan işveren, işçiye yine iş güvencesi tazminatını ödemesi gerekiyor.

İşverenin işten çıkardığı ve davayı kazanan işçiyi kendisine ait başka işyerinde çalıştırabilmesi için işçinin onayını alması şart. İşveren  bu onayı 6 gün içinde yazılı olarak almak zorunda.

Eğer işçi yazılı olarak kabul etmezse, işveren başka işyerinde çalıştırmaya zorlayamaz. İşçi kapanan işyeri yerine diğer işyerinde çalışmayı yazılı olarak kabul ederse işe iade başka bir işyerinde de olsa gerçekleşmiş olacak.

İşçinin yeni işyerinde çalışmayı kabul etmemesi durumunda değişiklik ihtiyacının işverenden kaynaklanmasından ötürü, işverenin işe başlatmayı gereği gibi yapamadığı kabul edilerek, çalışan yine iş güvencesi tazminatına hak kazanabilmeli.

Başlıkta da vurguladığım gibi işini yitirmesiyle bir anda “sudan çıkmış balığa” dönen emekçilerin işe iade davası açabilmesi için bir aylık süreyi geçirmemeleri gerekli.

Eğer bu süreyi geçirirse ne işine dönebilir, ne de tazminat ve diğer haklarını alabilir.

Şüphesiz bu konuda özellikle iş avukatlarına başvurulmasında, onlardan görüş ve destek alınmasında yarar var. Sanırım işini yitiren emekçiler sendikaları veya diğer aracılar tarafından yargıya yönlendirilmektedir.

İşsizlik oranlarının çift hanelere ulaştığı günümüzde işini yitirebilmek, sonrasında yeni iş bulabilmek  çok sıkıntılı bir süreç.

İşçinin yasal haklarını bilmesinde, öğrenmesinde kendileri açısından sayısız yarar var. 

 

  • Yorumlar 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2012 Hedef Halk | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : İnternet Sitesi : (0 541) 292 76 95 Gazete İletişim : (0 362) 234 54 10 Faks : 0(362) 234 64 10