• BIST 99.639
  • Altın 141,148
  • Dolar 3,5032
  • Euro 3,9191
  • Samsun 23 °C
  • İstanbul 28 °C
  • Ankara 28 °C
  • İzmir 34 °C
  • Ordu 25 °C
  • Sinop 23 °C
  • Giresun 26 °C
  • Amasya 27 °C
  • Rize 26 °C
  • Trabzon 25 °C

Kıdemde Düğmeye Basıldı

ŞÜKRÜ KARAMAN

Hükümet, beklendiği gibi referandumun hemen ardından kıdem tazminatını gündemine aldı.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Mehmet Müezzinoğlu, kıdem tazminatı fonu taslağını görüşmek üzere önümüzdeki haftadan itibaren işçi ve işveren sendikalarıyla bir araya geleceklerini açıkladı.

Bakanın açıklaması ile Hükümet kıdem konusunda düğmeye basmış oldu. Zaten yıllardır gündemde olan, işçi sendikalarının tepkisi üzerine çeşitli kez rafa kaldırılan kıdem tazminatı fonu bu kez temelli bulunduğu yerden indirilerek masaya yatırılacak.

Hükümetler bugüne değin fonu savunurken sürekli olarak işçinin yüzde 80’nine yakın bölümünün işten ayrılırken kıdem tazminatı alamadığını öne sürdü. Aynı gerekçeyi şimdi Çalışma Bakanı Müezzinoğlu da ısrarla dile getiriyor. Özellikle kayıt dışı küçük işletmelerde, işyerlerinde kıdem tazminatı sorunu yaşandığı sır değil.  İş mahkemelerine başvuruların, açılan davaların çoğunluğu  kıdem tazminatı alacaklarından oluşuyor.

Daha önce çeşitli kez yazdım, bir kez daha hatırlatayım. Büyük marka olmuş işletmelerde, kamu işyerlerinde kıdem tazminatı sorunu hemen hemen yok gibi.  Sıkıntı daha çok merdiven altı üretim yapan kaçak işyerlerinde.

Bakanın açıklamalarına göre, kıdem tazminatı fonu yeni işe girecekler için geçerli olacak. Mevcut çalışanlar ile emekliliğine kısa süre kalanlar eski sistemden kıdem tazminatlarını alabilecek. Eğer isterlerse yasanın çıktığı andan itibaren fona geçebilecekler. Her çalışanın bireysel kıdem hesabı olacak, işveren buraya belli miktarda para yatıracak. Çalışanlar adlarına ne kadar para yatırıldığını, birikimlerini izleyebilecek.

Buraya kadar “ her şey çok güzel, fıstık gibi “diyebilirsiniz.

Ancak Bakan’ın açıklamalarına baktığımızda, işçiler kurulacak fondan en az 3 bin 600 gün prim ödeme ve 15 yıl çalışma koşuluyla her yıl için 30 gün karşılığı para çekme hakkına sahip olacak. Eğer çıkarılacak yasada bu koşul yer alırsa işçi, 15 yıl çalışmadığı ve 3 bin 600 gün prim ödemediği takdirde hiçbir şekilde fondan tazminat alamayacak.

Oysa mevcut sistemde, işçi kendi rızası ve yüz kızartıcı suçlar dışında en az bir yıl çalışmış olması koşuluyla iş akdi feshedilirse kıdem tazminatına hak kazanabiliyor. Yani bir yıllık çalışma süresini dolduran işçiyi atan işveren kıdem tazminatı ödemek zorunda.  İşçi kendi isteği ile işten ayrılırsa tazminata hak kazanamıyor. Bir kez daha yineliyorum, getirilmek istenen fonlu sistemde çalışanın kıdem tazminatı alabilmesi için en az 15 yıl çalışması ve en az 3 bin 600 gün prim ödemesi şart.

Yine fonlu sistemde evlilik, askerlik gibi durumlarda kıdem tazminatı alabilmek için en az 10 yıl çalışma koşulu öngörülüyor. Buna karşılık mevcut sistemde, askere giden erkek işçi ile evlenen kadın işçiye bir yıl çalışmak kaydıyla tazminat ödeniyor.

Her iki sistemde çok önemli ayrıntı bunlar. Bilmem bu denli farklılık gösteren duruma işçi sendikaları ne der, nasıl karşılar?  Daha önce kıdem tazminatını “kırmızı çizgi” ilan eden,  kaldırılmasını genel kurullarında genel grev gerekçesi sayan kararlar alan Türk-İş’in 30 gün hakkı korunmak kaydıyla yeni  işe girecekler için fonlu sisteme onay verdiği belirtiliyor.  

Mevcut sistemde işçinin ölümü halinde mirasçılarına kıdem tazminatı ödeniyor. Fonlu sistemde de bu hak korunuyor.

Yeni sistemde belki işçinin lehine olabilecek tek ayrıntı, bir yılı doldurmadan işten ayrılan işçi çalıştığı sürenin karşılığını tazminat olarak alabilecek. Örneğin bir ay çalışmışsa bir aylık, 11 ay çalışmışsa 11 aylık fondan işçiye ödeme yapılacak.

Önümüzdeki günlerde başlayacak görüşmelerde en önemli maddelerden biri de işverenin çalıştırdığı işçi adına ne kadar süre adına prim yatıracağı. İşçi sendikaları ile Hükümet, işverenin fona her ay için 30 gün üzerinden prim ödemesini isterken, işverenler prim miktarının daha düşük olmasını talep ediyor.  Hükümetin işverene sağlayacağı destekle prim miktarının 30 gün olarak belirlenmesi bekleniyor.

Demem o ki; önümüzdeki günlerde Hükümetin işverenlerin ısrarlı talebiyle yeniden gündeme getirdiği kıdem tazminatı fonu konusunda kıran kırana görüşmelerin gerçekleşeceği görünüyor.

  • Yorumlar 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2012 Hedef Halk | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : İnternet Sitesi : (0 541) 292 76 95 Gazete İletişim : (0 362) 234 54 10 Faks : 0(362) 234 64 10