• BIST 89.809
  • Altın 145,306
  • Dolar 3,6167
  • Euro 3,9083
  • Samsun 2 °C
  • İstanbul 8 °C
  • Ankara 3 °C
  • İzmir 9 °C
  • Ordu 4 °C
  • Sinop 2 °C
  • Giresun 0 °C
  • Amasya 3 °C
  • Rize 0 °C
  • Trabzon 8 °C

Kiralık İşçilik Başlıyor

ŞÜKRÜ KARAMAN

Çalışma yaşamında kiralık işçi dönemi resmen başlıyor.

Özel istihdam büroları aracılığıyla geçici iş ilişkisi kurulması ve uzaktan çalışma gibi esnek çalışma modelini öngören yasa tasarısı TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Başbakan Davutoğlu arasındaki gerilimden ötürü kamuoyunun çok da haberi olmadan çıkarılan yasa ile çalışma yaşamında bir takım kurallar baştan aşağıya değişecek.

Sendikaların “modern kölelik” olarak nitelendirdiği işçi kiralama uygulaması yasal bir nitelik kazanmış olacak.

 “İşçi simsarlığı” olarak da tanımlanan yasa ile işverene işçi kiralayacak özel istihdam bürolarının önü açılmış oldu.
Çalışma yaşamında bugüne dek görülmeyen ve ilk kez denenecek “esnek çalışma”  modelini de barındıran yasanın işçiye yararı mı yoksa zararı mı olacağı kuşkusuz ileriki günlerde ortaya çıkacak
Çalışma yaşamında ilk kez uygulanacak sistemden ötürü işçinin emekli olabilmesi, kıdem tazminatına hak kazanabilmesi bir hayli zorlaşacak.

Uzmanlara göre, 7 milyona yakın işçinin emeklilik, kıdem, izin ve dava hakkı ciddi şekilde aşınmaya uğrayacak, tehlikeye girecek.

Dönemin Cumhurbaşkanı Abdullah Gül tarafından veto edilmesine karşın ikinci kez çıkarılan yasaya şiddetle karşı çıkan sendikalar, işçi simsarlığı döneminin resmen başlayacağını yasanın iddia edildiği gibi işsizliğe çözüm olamayacağını savunuyor.
Meclis’ten bir gecede apar topar çıkarılan yasanın uygulanması sırasında ortaya çıkacak hoşnutsuzlukların epeyce baş ağartacağını şimdiden söylemek kahin olmayı gerektirmiyor.

Yasa uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarında, madenlerde kiralık işçi çalıştırılmayacak. Yani özel sektör işverenleri bürolardan işçi kiralayabilecek

Doğum izninde, askerlik hizmetinde, mevsimlik tarım işlerinde, ev hizmetlerinde, acil işlerde, iş hacminin artması gibi hallerde geçici iş ilişkisi kurulabilecek.

Mevsimlik tarım işlerinde veya temizlik işleri, hasta, yaşlı ve çocuk bakım hizmetleri gibi ev hizmetlerinde süre sınırı olmaksızın işçi kiralanabilecek. 

Özel istihdam büroları 12 boyunca hiçbir işe yerleştirmeye aracılık yapamazsa yetkisi iptal edilecek.  

İş arayan işçiler ile işçi arayan işverenler özel istihdam bürolarına başvuracak. Bürolar işçiyi kiralayan işveren ile işçi arasında iş sözleşmesi imzalayacak İşveren bunun karşılığında bürolara belli tutarda para ödeyecek. Büro bu paradan işçinin ücretini öderken, bir bölümünü de komisyon olarak alacak.
Kiralık işçi çalıştıranlar iş hukukuna göre işçinin işvereni olmayacak, ancak işçiye talimat verebilecek. İşçinin ücreti ve sosyal hakları ile vergi, prim ödemelerini özel istihdam büroları üstlenecek, işverenliği işçinin kiralık çalıştığı süreyle sınırlı olacak.
Hamilelik, askerlik, yıllık izin ve hastalık hallerinde işçinin iş sözleşmesinin askıya alındığı durumlarda bu hallerin devamı süresince,mevsimlik tarım işlerinde ve ev hizmetlerinde ise süre sınırı olmaksızın kiralık işçilik uygulaması yapılabilecek.
İşletmenin iş hacminin öngörülemeyen ölçüde artması, dönemsel iş artışları ve aralıklı olarak gördürülebilecek işlerde de kiralık işçi çalıştırılabilecek. Bu hallerde yapılacak kiralık işçi uygulaması dört ayı geçemeyecek, ancak iki kez yenilenebilecek.
Kiralık işçi sayısı toplam işçi sayısının dörtte birini geçemeyecek.On veya daha az işçi çalıştırılan işyerleri için kiralık işçi sayısı  5 ile sınırlı olacak.

Bu uygulama ile küçük işyerleri adeta kiralık işçi cenneti haline gelecek.
İş yasasının 11 ve 12. maddeleri belirli süreli iş sözleşmesini zaten düzenliyor. Belirli süreli işlerde veya belli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi durumlarda işverenler geçici işçi çalıştırabiliyor.
Özellikle yıllık ücretli izin ve hastalık durumlarında yeni bir sipariş alınması, iş hacminin aniden artması halinde yine işverenler geçici işçi çalıştırabiliyor.
İş yasasında belirli süre işçi çalıştırmaya yönelik hükümler varken yeni bir esnek-güvencesiz çalışma biçimine neden ihtiyaç duyuldu?
Ancak işlevleri aynı olsa da belirli süreli işçi çalıştırılması ile kiralık işçilik arasındaki en önemli fark, belirli süreli işçi çalıştıran işverenle iş sözleşmesi yapılırken, kiralık işçilik ile onu
çalıştıran işverenin  hukuki bir ilişkisi yok.  Burada kiralık işçinin muhatabı özel istihdam büroları olacak.

Kiralanan işçi  önce 4 aya kadar çalışacak, ihtiyaç duyulması halinde 4 ay daha uzatma yapılacak.
Kısaca yasa özel istihdam bürolarının kurulmasının yolunu açıyor. İşçi sendikalarının da belirttiği gibi bu bürolar resmen işçi simsarlığı yapacak.
 

 

  • Yorumlar 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2012 Hedef Halk | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : İnternet Sitesi : (0 541) 292 76 95 Gazete İletişim : (0 362) 234 54 10 Faks : 0(362) 234 64 10