• BIST 108.489
  • Altın 151,139
  • Dolar 3,6704
  • Euro 4,3242
  • Samsun 19 °C
  • İstanbul 20 °C
  • Ankara 19 °C
  • İzmir 25 °C
  • Ordu 18 °C
  • Sinop 18 °C
  • Giresun 19 °C
  • Amasya 20 °C
  • Rize 19 °C
  • Trabzon 18 °C

Kiralık İşçilik Geliyor

ŞÜKRÜ KARAMAN

Gündem yoğunluğundan olsa gerek, kiralık işçilik uygulanmasına ilişkin yasa tasarısı yeterince tartışılamadı, kamuoyunun gözünden kaçtı.

Çalışma yaşamını derinden etkileyecek Özel istihdam Büroları’na (ÖİB) geçici iş ilişkisi kurma hakkı tanıyacak yasa tasarısı TBMM’ye sunuldu.

İşçi sendikalarının “Modern Kölelik” olarak tanımladığı kiralık işçilik dönemi yasanın çıkması ile resmen başlayacak. Kiralık işçilik uzun süredir hükümetin gündeminde yer alıyordu.

Hükümet, sendikaların karşı çıkmalarına karşın yasa tasarısını Meclis’e gönderdi.

Sendikalar kiralık işçiliğin sendikalaşmayı önleyeceğini, işçiyi toplu iş sözleşmesinden yoksun bırakacağını savunuyor.

Tasarı incelendiğinde tepkilerinde, bağırmalarında haksız değiller.

Tasarıya göre, 4 ile 8 ay arasında çalışacak geçici, yani kiralık işçilerin bir sendikaya üye olabilmeleri mümkün değil.  Sendikaya üye olamadıklarından toplu iş sözleşmesi hakkından yararlanamayacaklar.

İşveren toplu iş sözleşmesi bağıtlayamayan kiralık işçileri asgari ücretten çalıştırabilecek.

Toplu iş sözleşmesi olmadığı için izin, ikramiye, mesai gibi ücret ve sosyal haklarının ödenmesi de işçiyi kiralayan işveren ile ÖİB’nin inisiyatifine kalacak.

İşçinin ücreti ÖİB tarafından karşılanacak. Ücret, kiralanan işyerinde emsal alınan geçici işçinin aldığı kadar olacak. Ancak emsal alınacak işçinin kimin belirleyeceği belirsiz.

Yine işçilerin çalıştıkları döneme ilişkin sigorta primleri de ÖİB tarafından ödenecek. 

Halen İŞKUR’un yetkilendirdiği 439 Özel İstihdam Bürosu bulunuyor. Yasanın çıkması ile belirli koşulları taşıyan bürolara geçici iş ilişkisi kurma hakkı tanınacak.

İşverenler, askere giden, doğum yapan işçilerin yerine Özel istihdam Büroları aracılığı ile en fazla 8 aylığına işçi kiralayabilecek.

Part-time çalışma hallerinde, mevsimlik tarım işletmelerinde, ev hizmetlerinde, iş yoğunluğunun arttığı durumlarda da bürolardan kiralık işçi talep edilecek, işin bitmesiyle kiralanan işçinin işine son verilebilecek.

Ez cümle;  işverenlerin yıllardır talep ettiği kiralık işçilik yasanın çıkmasıyla hayata geçecek.

Çok duyarlı bir konu olan, sendikalar tarafından ''Modern Kölelik'' olarak nitelendirilen kiralık işçi uygulamasının birçok tartışmayı, sorunları beraberinde getireceği de aşikar.

Esnek çalışma modellerinden biri olan bu uygulama sendikalaşmaya darbe indirecek.

Bir tür işçi simsarlığı olan uygulama ile emekçinin düzenli işyeri bulunmayacak.

Emekçi 3 ay A, 4 ay B, 6 ay C, 8 ay D şirketinde gibi farklı işyerlerinde çalışmaya gönderilecek.

Aynı işi yapmak yerine “yapabileceği işler listesinden” seçilen çok farklı işlerde çalışabilecek. Bu sistemle işçinin bir değil, iki patronu olacak.

Asıl patronu kendisine maaş veren, primini yatıran, nerede, ne kadar süre çalışacağını bildiren özel istihdam bürosu olacak.

Diğer patronu ise gittiği işyerinde çalışma sürecinde ne yapacağını, nasıl çalışacağını belirleyen kiralandığı işyerinin sahibi olacak.

Beğenilmezse rahatlıkla kiralandığı büroya geri gönderilebilecek.

Yani kiralık işçinin maaş-sigorta açısından muhatabı özel istihdam bürosu, yapacağı işin sayısı ve kalitesi konusunda muhatabı ise kiralandığı işyeri olacak.

Avrupa ülkelerinden esinlenerek ülkemize getirilmek istenen kiralık işçiliğin sosyal devlet uygulamalarına ne denli uygun olduğu ileriki dönemde görülecek.

İşsizliğin giderek arttığı günümüzde kiralık işçiliğin bu soruna bir ölçüde çözüm olacağı savunulsa da, kötü niyetli işverenlerin olası keyfi uygulamalarından ötürü işçiye yarar değil, zarar verebilir.

Geçici iş ilişkisi ile çalışan kişinin çalıştığı sürelerin kısalığından ötürü kıdem tazminatına hak kazanamamasının yanı sıra, sigorta priminin emekliliğe hak kazanacak kadar yatmaması da işçinin aleyhine olabilecek önemli ayrıntılar.

Asıl sistemin yararı, zararı, sakıncaları yasanın uygulanmasıyla ortaya çıkacak.

Bekleyelim, görelim. 

  • Yorumlar 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2012 Hedef Halk | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : İnternet Sitesi : (0 541) 292 76 95 Gazete İletişim : (0 362) 234 54 10 Faks : 0(362) 234 64 10