• BIST 109.330
  • Altın 156,133
  • Dolar 3,8638
  • Euro 4,5501
  • Samsun 3 °C
  • İstanbul 14 °C
  • Ankara -2 °C
  • İzmir 15 °C
  • Ordu 5 °C
  • Sinop 13 °C
  • Giresun 4 °C
  • Amasya -1 °C
  • Rize 4 °C
  • Trabzon 10 °C

TARİHİ FARK ETMEK

EMRE SEVEN

Çağlar boyunca bir çok medeniyete yuva olmuş bir şehir olmasına rağmen, Samsun'un bu birikimini,  koruyamamış ve/ya yansıtamamış olması, teselliyi mitolojik efsanelerde arama çaresizliği,  yazılarıma en çok konu edindiğim beni de en çok üzen konuların başında gelir.

Öyle ya, Samsun bir Amasya veyahut Trabzon kadar "tarihi" değildir.

Ondokuzmayıs Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof Dr. Cevdet Yılmaz bunun sebeplerinden birini, Samsun Şehri; Kuruluş Yeri, Nüfus Ve Kentsel Gelişim Özellikleri isimli makalesinde şöyle açıklıyor:

"Şehrin tarihi ile ilgili olarak (çeşitli ansiklopedik ve akademik kaynaklara dayanarak) verdiğimiz bu kısa bilgiden yola çıkılarak Samsun’un son derece zengin tarihi bir mirasa sahip olması beklenir. Fakat ne yazık ki bu böyle olmamıştır. Şehir her ne kadar tarih boyunca çeşitli medeniyetlere ev sahipliği yapmışsa da, genellikle bu medeniyetlerin nüfuz bölgesi içinde kalmış, fakat genel olarak onların idarî veya önemli sayılabilecek bir merkezi haline gelememiştir. Bu nedenledir ki örneğin Bursa gibi ne bir devlet veya beylik merkezi, ne de Amasya gibi bir şehzadeler şehri olamadığı için kent merkezinde idarî ve ticarî anlamda büyük anıtsal yapı ve sanat eserlerine rastlanmaz. Yüzlerce yıl egemenliği altında kaldığı Osmanlı döneminde bile büyük vakıf eserleri gibi önemli sayılabilecek binaların inşa edilmemiş olması biraz da bu idarî merkez olamama durumu ile ilgilidir. Nitekim bu özelliklerinden dolayı Samsun şehri Cumhuriyet’in ilk yıllarına kadar nüfus bakımından da Anadolu’nun küçük şehirlerinden biri durumundadır."

Samsun'un günümüze kadarki gelişimini oldukça sade ve açıklayıcı bir dille anlatan bu makalede denildiği gibi anıtsal yapı ve eserlerin bulunmaması Samsun'un "idari merkez olamama" durumundan  kaynaklanabilir.

Ancak halihazırda var olan mimarinin yok edilmesinin başka sebepleri olmalı.

Bunlardan birinin insanların hemen her gün yanından geçtiği yapıların geçmişini bilmemesi olduğunu düşünüyor ve gözlemliyorum.

Örneğin,  Bulvar Avm yakınında çok ünlü bir hamburger zincirinin kullandığı, yerli halkın Tekel İdare Binası olarak bildiği yapının bir zamanlar Avusturya-Macaristan İmparatorluğu konsolosluk binası olduğunu, bu yapının hemen üst caddesinde yer alan ve şu an bir ayakkabı mağazası olarak kullanılan binanın bir zamanların ünlü Polihron oteli olduğunu söylediğimde insanların yüzünde oluşan "yok canım" şaşkınlığını yüzlerce kez gördüm.

Ve o andan itibaren çoğu kişinin de artık etrafına en azından tarihi yapılara daha dikkatli baktığını.

Benim bu noktada insanımızın bu yapılara karşı farkındalığını artırmak noktasındaki önerim, en azından şehir merkezindeki tarihi yapıların mümkünse hemen yanına "bilgilendiriciler" koymaktır. Bu bilgilendiriciler, genel hatlarıyla bina tarihinin ve kullanım şeklinin anlatıldığı tabelalar olabilir, yapının eski resimlerinin ve tarihinin slayt şeklinde döndüğü ekranlar olabilir,   billboardlar olabilir.

Yeter ki bilinsin fark edilsin. Bilinirse korunur. Bilinmezse öncekiler gibi yok olur gider. Bize de ardından yıllar sonra "yok canım" demek kalır.

Aydın günler Şehri Samsun!

  • Yorumlar 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2012 Hedef Halk | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0(362) 234 54 10 Faks : 0(362) 234 64 10