• BIST 106.843
  • Altın 142,689
  • Dolar 3,5367
  • Euro 4,1209
  • Samsun 27 °C
  • İstanbul 31 °C
  • Ankara 29 °C
  • İzmir 32 °C
  • Ordu 26 °C
  • Sinop 25 °C
  • Giresun 27 °C
  • Amasya 29 °C
  • Rize 25 °C
  • Trabzon 25 °C

Yine Birinciyiz

ŞÜKRÜ KARAMAN

Önceki yazımda vahşi çalışma sisteminin en belirgin örneği olan kayıt dışı istihdamın hem devlete hem de işçiye verdiği zararı anlatmış, çalışma yaşamını tehdit eden büyük bir tehlike olduğuna dikkat çekmiştim.

Kayıt dışı istihdam iş cinayetlerinin yanı sıra emekçiyi kıskacına alan, emeğini sömüren ilkel bir çalışma biçimi.

En yalın tanımı ile sigortasız, sosyal güvencesiz karın tokluğuna, çok düşük ücretle merdiven altında çalışmaktır kayıt dışı istihdam.

Bir aralar yüzde 60’lar düzeyinde olan bu ilkel çalışma sistemi, son yıllarda etkin denetimler, alınan önlemler sayesinde yüzde 30’lara kadar geriledi. Ne var ki çirkin varlığını hala sürdürüyor, emek hırsızlığına devam ediyor.

Malum, iş kazalarında Avrupa şampiyonuyuz. Ne yazık ki kayıt dışılıkta da birinciyiz.

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’ne (OECD) üye 34 ülke arasında Türkiye, kayıt dışı istihdam, dolayısıyla yarattığı kayıt dışı ekonomide birinci sırada yer alıyor.

İş cinayetlerindeki kötü sicilimiz yetmezmiş gibi, şimdi de kayıt dışılıkta Avrupa şampiyonluğuna sahibiz.

Daha birincisinin olumsuz görüntüsünü, algısını gideremeden, başka bir kötü tablo ile karşı karşıya kaldık.

Boğaziçi Üniversitesi Ekonomi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ceyhun Elgin yaptığı araştırma ile Türkiye’nin bu alandaki olumsuz tablosunu ortaya koydu.

Araştırmasında Türkiye’de son 10 yılda kayıt dışı ekonomide hiçbir başarı sağlanamadığını savunan Elgin,  bu sorunun kronik bir hal aldığına vurgu yapıyor.

Elgin, 2023 yılında Türkiye ekonomisinin yüzde 24’ünün kayıt dışı olacağını iddia ederek, ilkel çalışma sistemini önlemenin yolunun ekonomiyi büyütmekten geçtiğini bildiriyor.

Araştırmada Türkiye kayıt dışı ekonomide birinci olurken, Estonya ikinci, Meksika üçüncü, İtalya dördüncü, Yunanistan beşinci sırada yer alıyor. Listenin alt sıralarında, ABD, İsviçre, Avusturya, Lüksemburg, Japonya, İngiltere bulunuyor.

Kayıt dışılığın önlenmesi için temel şart, kayıtlı ekonominin büyümesi. Kuşkusuz ekonomideki büyüme yeni ve kayıtlı iş alanları yaratacağından kayıt dışılığa darbe vuracaktır.

Bunun yanı sıra siyasi istikrar, düşük enflasyon ve yolsuzluk algısında iyileşme de kayıt dışılığı önlemede diğer öncelikler.

Yani bir ülkedeki siyasi istikrarı, düşük enflasyonu değerlendiren yabancı yatırımcı, o ülkeye rahatlıkla yatırım yapıyor, kayıtlı istihdama, ekonomiye katkı sağlıyor.

Türkiye’ye baktığımızda, eğer yıllardır tek başına bir iktidar siyasi istikrar olarak nitelendirilirse bu var. Ancak içteki terör olayları, siyasetin kesin çizgilerle ayrışması yabancı yatırımcının aradığı siyasi istikrarı sağlayamıyor.

Enflasyon desen aldı başını gidiyor, yeniden çift hanelere ulaşmak üzere. Bu iki olumsuz kriteri gören yabancı yatırımcı gelmekten kaçınıyor.

Aynı durum yerli yatırımcı için de söz konusu. Onlar da yeni yatırımlara temkinli yaklaşıyor.

Yeni işyerleri, fabrikalar açılmayınca işsizlik artıyor, milyonlarca kişi üç-beş kuruş uğruna kayıt dışı çalışmaya yöneliyor.

Bunu fırsat bilen küçük kaçak işletmeler devreye giriyor, işçiyi kayıt dışı çalıştırıyor. Ondan sonra gelsin şampiyonluk.

Anlayacağınız, ekonominin büyümesi, kayıt dışılığın önlenmesi için gerçekten siyasi istikrar şart, enflasyonun dizginlenmesi de kaçınılmaz.

Bir derken, iki olan bu kötü birincilikten de çıkarılacak yasalarla, mevzuatlarla, aksatılmadan yapılacak denetimlerle, ağır yaptırımlarla tez elden sıyrılmalıyız.

Yoksa kayıt dışılıktan daha çok yakınırız.

  • Yorumlar 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2012 Hedef Halk | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : İnternet Sitesi : (0 541) 292 76 95 Gazete İletişim : (0 362) 234 54 10 Faks : 0(362) 234 64 10