loading...

Samsun merkezli, bölge gazetesi...

  • Dolar 5.6592
  • Euro 6.3832
  • GR ALTIN 259.35
  • ÇEYREK 424.04

  • 12 Mayıs 2019, Pazar 10:00
TAHSİNÇAYIROĞLU

TAHSİN ÇAYIROĞLU

ÜNİVERSİTE SOHBETLERİ-CUMHURİYET’E GİDEN YOLDA

 

1827’debir bayram sabahıİngiliz, Fransız ve Rus birleşik donanmaları Nevarin’de Osmanlı Donanmasını yakarak, Yunanistan’ı kurdular. Yunanistan, Osmanlı’dan ayrılan ilk devlet olmuştur. Bulgaristan ve Ermenistan’ın da asıl destekçileri başta İngiltere’dir. Bu sayadeRusya’nın güneye inmesi engellenmek istenmiştir. Ancak bu durum zaman içinde değişekcektir.

1876’da anayasası olmayan iki Avrupa ülkesinden birisi Türkiye, diğeri Rusya olup, bereket versin kiTürkiye erken davranmıştır.

Kendi aralarında düşman olan Balkan devletleri, Osmanlı’ya karşı birleşerek savaş ilan ettiler. Savaşı başlatan Karadağ oldu. Bu savaşın sonunda Gökçeada ve Bozcaada dışındaki tüm Ege adaları ile Edirne’nin batısı tamamen elimizden çıktı. 

İstiklal Savaşı’nın başlıca sebepleri Mondros Mütarekesi’nin haksız uygulamaları, Yunanistan’ın İzmir’i işgali ve işgallere padişahın sessiz kalması olmuştur. O zaman Mustafa Kemal’in tek muzaffer kumandan olması ve kişiliği de onu Milli Mücadelede doğal bir lider yapmıştır.  Mustafa Kemal’in milli egemenliği ilke edinmesinden dolayı savaş yıllarında da seçimlere büyük önem vermiştir.

Fransız Devrimi’nden etkilenen Mustafa Kemal, iki doktrine dayanmıştır: milli egemenlik ve milli devlet.

Devrimler, TBMM’nin kuruluşu ile başlamış ve Cumhuriyet ile hakimiyetin kaynağı gökten yeryüzüne indirilmiştir. Böylece meşruiyetin kaynağı TBMM, yani halk olmuştur.Devrimler 1946’ya kadar da devam etmiştir.

Devrimlerin kökenini ulusçuluk ve laiklikoluştumakta, ayrıca bunlar bir bütünlük arzetmektedir.

Türkiye’nin Lozan’daki dezavantajları İstanbul ve Marmara’nın işgal atında bulunması ile konferansa Sovyetlerin çağrılmamasıdır.

Lozan’ın en çok tartışılan konularından kapitülasyonların kaldırılması konusunda Çin, bilgi almak için Türkiye’ye başvurmuş ve İran ise Türkiye’den esinlenerek kapitülasyonları kaldırmıştır. Bir çok konuda Türkiye yalnız Doğu için değil, Batı için de yol gösterici olmuştur.

Türkiye’de cumhuriyet, laiklik, Latin alfabesi ve Türkçe ibadet konularından ilk bahseden kişi Ali Suavi’dir.

Hilafet, hükümet etme anlamı taşıdığından, yönetimde çift başlılığına neden olduğu için kaldırılmıştır.


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


Göktuğ Göktuğ 12.05.2019 11:03

Yaşasın cumhuriyet. Kalemine sağlık yazar

yukarı çık