Türkiye’nin demokrasi tarihine kara bir leke olarak geçen 12 Eylül 1980 darbesinin üzerinden tam 44 yıl geçti.
Darbenin hazırlıkları, yaklaşık dört ay sürdü ve kod adı “Bayrak Harekatı” olan plan, 12 Eylül sabahı devreye sokuldu. Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren ve diğer komutanlar, tüm yetkileri ele alarak TBMM’yi lağvetti ve anayasa kaldırıldı.
İDAM VE BASKILARIN GÖLGESİNDE BİR DÖNEM
Darbeci yönetim, demokrasiyi askıya alarak sivil toplum kuruluşlarını kapattı, siyasi partileri hedef aldı. Süleyman Demirel, Bülent Ecevit, Necmettin Erbakan ve Alparslan Türkeş gibi liderlere siyasi yasaklar getirildi. Acımasız idam kararlarıyla hafızalara kazınan süreçte, 50 kişi idam edildi, binlerce kişi gözaltına alındı ve yargılandı. Özellikle genç yaşta idam edilen Erdal Eren’in cezası ve Kenan Evren’in “Asmayalım da besleyelim mi?” sözü bu dönemin simgeleri oldu.
DARBE SONRASI HUKUKİ SÜREÇ VE YARGILAMA
1982'de darbeci generallerin hazırladığı anayasa, referandumla kabul edildi ve darbecilere ömür boyu dokunulmazlık sağlandı. Ancak 2010’daki anayasa referandumuyla bu dokunulmazlık kaldırıldı. Kenan Evren ve Tahsin Şahinkaya hakkında açılan davada, iki general müebbet hapis cezasına çarptırıldı. Ancak her iki sanık da mahkeme süreçleri tamamlanmadan hayatını kaybettiği için davaları düştü.
Anadolu Ajansı
