2026 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü, ışıkla kontrol edilen iyon kanalları ve optogenetik alanındaki keşifleri nedeniyle Karl Deisseroth, Peter Hegemann ve Georg Nagel’e verildi.
2026 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü’nün sahipleri 5 Ekim 2026 Pazartesi günü açıklandı. İsveç’in Stockholm kentindeki Karolinska Enstitüsü Nobel Meclisi, ödülün Karl Deisseroth, Peter Hegemann ve Georg Nagel arasında paylaştırılmasına karar verdi. Bilim insanları, ışıkla kontrol edilen iyon kanalları ve optogenetik alanındaki keşifleri nedeniyle ödüle layık görüldü.
SİNİR HÜCRELERİNİ IŞIKLA KONTROL ETMEYİ BAŞARDI
Karl Deisseroth ise channelrhodopsin genini sıçanlardan alınan sinir hücrelerine yerleştirdi. Hücrelerin mavi ışıkla aydınlatılması sonucunda sinir sinyallerinin tetiklenebildiğini gösteren Deisseroth, daha sonraki çalışmalarında yöntemi canlı farelerin beynindeki sinir hücrelerinde de uyguladı.
Bu çalışmaların sonucunda geliştirilen optogenetik yöntemi, belirli sinir hücrelerinin ışık kullanılarak etkinleştirilmesine veya devre dışı bırakılmasına olanak sağlıyor. Yöntem, araştırmacıların beyindeki belirli sinir devrelerinin hafıza, duygu ve davranışlarla ilişkisini incelemesine imkan tanıyor.
OPTOGENETİK NEDİR?
Optogenetik, genetik ve ışık temelli yöntemlerin birlikte kullanılmasıyla hücrelerin, özellikle de sinir hücrelerinin faaliyetlerinin kontrol edilmesini sağlayan bir araştırma yöntemi olarak tanımlanıyor.
Nobel Meclisi, optogenetiğin dünya genelinde araştırmalarda yaygın şekilde kullanılmaya başladığını ve nörolojik ile psikiyatrik hastalıklarla ilişkili sinir devrelerinin incelenmesine katkı sağladığını belirtti. Yöntemin görme kaybına yönelik araştırmalarda da kullanıldığı bildirildi.
Nobel ödülleri, Alfred Nobel’in ölüm yıl dönümü olan 10 Aralık’ta düzenlenecek törenle sahiplerine takdim edilecek.
Kaynak: İhlas Haber Ajansı
