Orta Doğu'da tırmanan askeri gerilim küresel enerji piyasalarını sarsmaya devam ederken, Türkiye'de akaryakıt fiyatlarını dizginlemek adına "eşel mobil" sistemi yeniden tartışmaya açıldı.
MOTORİN FİYATLARI 70 LİRAYA DAYANDI
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik operasyonlarının ardından Körfez bölgesinde oluşan savaş atmosferi, ham petrol fiyatlarını hızla yukarı taşıdı. Bu tırmanışın yerel piyasadaki yansıması ise ağır oldu. Yarından itibaren geçerli olmak üzere motorin fiyatlarına yüzde 10,5 oranında rekor bir artış bekleniyor. Bu zamla birlikte motorinin litre fiyatının 70 lira sınırına dayanacağı öngörülürken, maliyetlerdeki bu olağanüstü artış dezenflasyon sürecini de riske attı.
EKONOMİ YÖNETİMİNDEN "VERGİ" HAMLESİ
Yaşanan jeopolitik şokun enflasyon üzerindeki baskısını azaltmak isteyen ekonomi yönetimi, geçmiş yıllarda başarıyla uygulanan "eşel mobil" sistemini tekrar gündemine aldı. Bloomberg'ün haberine göre, Hazine ve Maliye Bakanlığı fiyat artışlarının tüketiciye yansımasını engellemek amacıyla kapsamlı bir etki analizi çalışması başlattı. Sistemin devreye girmesi durumunda devlet, pompa fiyatlarındaki artışı durdurmak adına kendi vergi gelirlerinden feragat ederek aradaki farkı sübvanse edecek.
EŞEL MOBİL SİSTEMİ NEDİR, NASIL ÇALIŞIR?
Eşel mobil sistemi, akaryakıt fiyatlarında uluslararası petrol maliyetleri veya döviz kuru kaynaklı yaşanan artışların, Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden dengelenmesi esasına dayanıyor. Sistemin işleyişine göre, örneğin motorin fiyatı maliyetler nedeniyle artması gerektiğinde, devlet aynı tutarda ÖTV indirimi yaparak pompa fiyatını sabit tutuyor. Türkiye'de 2021 yılının sonuna kadar uygulanan bu sistemin, bu hafta yapılacak değerlendirmelerin ardından yeniden yürürlüğe girip girmeyeceği netleşecek.
Haber Merkezi
