Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, son yıllarda sağlıklı yaşam ve yaşlanmayı geciktirme vaadiyle yaygın bir şekilde kullanılan antioksidan ve vitamin takviyeleriyle ilgili çarpıcı bilimsel gerçekleri kamuoyuyla paylaştı. Özkaya, yaygın inanışın aksine, bu takviyelerin tam tersine yaşam süresini kısalttığının bilimsel olarak kanıtlandığını söyledi.
Antioksidanların A ve E vitaminleri, beta-karoten ve koenzim Q10 gibi maddeleri içerdiğini belirten Prof. Dr. Özkaya, uzun yıllardır bu maddelerin serbest radikalleri yok ederek yaşlanmayı geciktirdiği yönündeki inancın, yapılan bilimsel çalışmalarla çürütüldüğünü ifade etti.
ÖLÜM RİSKİ YÜZDE 4 DAHA YÜKSEK
Prof. Dr. Özkaya, son 20 yılda yapılan büyük ölçekli araştırmaların antioksidanların yaşlanmayı yavaşlatmadığını ve ölüm oranını düşürmediğini net şekilde ortaya koyduğunu belirtti. The Journal of the American Medical Association (JAMA) dergisinde yayımlanan kapsamlı meta-analizin bulgularına dikkat çekildi.
Araştırmada incelenen beta-karoten, A, C ve E vitaminleri ile selenyum gibi en sık kullanılan antioksidan takviyelerini kullanan kişilerde ölüm riskinin, plasebo alanlara göre yüzde 4 daha yüksek olduğu tespit edildi. Özellikle beta karoten, E vitamini ve yüksek doz A vitamini kullananlarda ölüm riskinin daha da arttığı belirlendi. C vitamini ve selenyum için ise herhangi bir yarar gösterilemediği belirtildi.
BAZI TAKVİYELER KANSER VE KEMİK RİSKİNİ ARTIRIYOR
Prof. Dr. Şevket Özkaya, bazı takviyelerin direkt olarak sağlık risklerini artırdığını hatırlattı. Özellikle E vitamini takviyesinin erkeklerde prostat kanseri riskini yükselttiğine, A vitamini takviyelerinin ise kemik kırığı riskini artırdığına dair bilimsel bulgular olduğunu söyledi.
Özkaya, antioksidanların bazı durumlarda tehlikeli olabileceğine vurgu yaparak, kanser hücrelerinin metabolizmaları gereği fazla serbest radikal ürettiğini belirtti. Antioksidanlar bu serbest radikalleri etkisiz hale getirince kanser hücrelerinin yararına çalışabiliyor. Bu nedenle kanser hastalarına genellikle bu tür takviyeler önerilmiyor.
SAĞLIKLI BİREYLERİN TAKVİYE ALMASI GEREKSİZ
Yaşlanmanın sadece oksidatif hasardan ibaret olmadığını, çok daha karmaşık bir süreç olduğunu söyleyen Prof. Dr. Özkaya, sağlıklı bireylerin yüksek doz takviye kullanmasının hiçbir yarar sağlamadığını vurguladı. Dünya genelinde milyonlarca kişinin kalp-damar hastalıklarını ve kanseri önleme amacıyla bu ürünleri kullandığı düşünülürse, bulguların halk sağlığı açısından büyük önem taşıdığı belirtildi.
Özkaya, antioksidan takviyelerinin ne hayat kurtardığını ne de insanları daha sağlıklı yaptığını ifade etti. Antioksidan eksikliği olan kişilerin hekim kontrolünde bu maddeleri almasının faydalı olabileceği eklendi.
SAĞLIKLI HAYAT MERKEZLERİ ÜCRETSİZ HİZMET VERİYOR
Kontrolsüz takviyelere yönelmek yerine, sağlıklı yaşamı desteklemek isteyen vatandaşların Sağlık Bakanlığı’nın ücretsiz hizmetlerinden yararlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Özkaya, önemli bir çağrıda bulundu.
Özkaya, Sağlık Bakanlığı'nın Sağlıklı Hayat Merkezleri'nin artık hemen hemen her ilçede bulunduğunu söyledi. Vatandaşların bu merkezlere giderek diyetisyen, psikolog, fizyoterapist gibi uzmanlardan ücretsiz destek alabildiğini belirtti. Bu merkezlerde sağlığı güçlendirecek ve hastalıklardan korunmayı sağlayacak tedbirleri almanın mümkün olduğu ifade edildi.
İhlas Haber Ajansı
