Anayasa Mahkemesi (AYM), vergi mükelleflerine yapılacak elektronik tebligatlarla ilgili Hazine ve Maliye Bakanlığına geniş yetkiler tanıyan düzenlemeyi iptal etti. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesi'nin başvurusu üzerine dosyayı inceleyen Yüksek Mahkeme, söz konusu yetkinin sınırlarının kanunla net bir şekilde çizilmediğini ve bu durumun vatandaşların mahkemeye erişim hakkını zedelediğini tespit etti. İptal hükmünün, yasal bir boşluk oluşmaması adına 9 ay sonra yürürlüğe girmesine karar verildi.
MAHKEMEYE ERİŞİM HAKKINA SINIRLAMA
AYM'nin gerekçeli kararında, hak arama özgürlüğünün en temel unsurlarından birinin mahkemeye erişim hakkı olduğu vurgulandı. Vergi mahkemelerinde dava açma süresinin 30 gün, ödeme emirlerine karşı ise 15 gün gibi kısıtlı süreler olduğu hatırlatılarak; tebligatın yapılmasıyla bu sürelerin işlemeye başladığına dikkat çekildi. Mevcut düzenlemede idareye tanınan sınırsız yetkinin, tebligat usullerini belirleme noktasında temel ilkeleri içermemesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkını kanunsuz bir şekilde sınırladığı sonucuna varıldı.
5 GÜNDE BİR KONTROL ZORUNLULUĞU VE CEZA RİSKİ
İptal başvurusunda, özellikle vergi kaydı resen sildirilen tüzel kişilerin ticaret sicilinden silinene kadar sistemden çıkamaması ve her 5 günde bir sistemlerini kontrol etmek zorunda kalmaları önemli bir hak ihlali olarak öne çıkarıldı. Bu süreçte elektronik tebligatı görmediği için defter ve belgelerini ibraz edemeyen mükelleflerin hürriyeti bağlayıcı cezalarla (hapis cezası) karşı karşıya kalmasının, hukuk devleti ilkeleriyle bağdaşmadığı ifade edildi.
YENİ DÜZENLEME İÇİN 9 AY SÜRE
Yüksek Mahkeme, Vergi Usul Kanunu'nun 107/A maddesindeki ilgili fıkranın "tebliğe elverişli elektronik adres kullanma zorunluluğu getirmeye ve diğer usul ve esasları belirlemeye" dair bölümünün Anayasa'ya aykırı olduğuna hükmetti. Kararın 9 ay sonra yürürlüğe girecek olması, yasama organına (TBMM) bu süre zarfında Anayasa'daki temel hak ve özgürlüklere uygun, sınırları ve ilkeleri kanunla belirlenmiş yeni bir düzenleme yapma imkanı tanıyor. Bu süre zarfında mevcut sistem işleyişine devam edecek ancak 9 ayın sonunda yeni bir yasal düzenleme yapılmazsa idarenin mevcut yetkisi sona erecek.
Anadolu Ajansı
