Türkiye’de milyonlarca kadın için hayati öneme sahip KADES uygulamasından gelen ihbarlar, kadın cinayetleri ve dijital şiddet istatistikleri, 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü kapsamında dikkat çekici bir tablo ile paylaşıldı.
İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından 2018’de geliştirilerek kullanımına açılan KADES uygulaması, bugüne kadar 8 milyon 900 bin 990 kez indirildi. Yalnızca bu yılın ilk 10 ayında 407 bin 257 ihbar alındı, bunların 259 bin 765’i asıllı olarak kayıtlara geçti. Bu rakam, Türkiye’deki 43 milyon kadın nüfusuna oranlandığında yüzde 16,5’lik bir kullanıma işaret ediyor.
AKILLI TELEFONA YANSIYAN İHBAR
Ayrımcılık ve Şiddetle Mücadele Derneği Başkanı Av. Serpil Dönmez, bu verilerin yalnızca akıllı telefon kullanan ve ihbar eden kadınları kapsadığını vurguladı. Kırsalda akıllı telefona erişimi olmayan kadınların yanı sıra, şehirde yaşayan birçok kadın da ekonomik bağımlılık, çocuklar, aile baskısı, toplumsal dışlanma korkusu gibi nedenlerle şiddeti bildirmiyor.
DİKKAT ÇEKEN İSTATİSTİKLER
Anıt Sayaç verilerine göre; 2024 yılında 452 kadın, 2025 yılının Kasım ayına kadar ise 408 kadın, erkek şiddeti sonucu hayatını kaybetti. Bu rakamlara ek olarak yüzlerce ‘şüpheli kadın ölümü’ olduğu belirtiliyor. Şiddet faillerinin yüzde 71’i eş, baba, kardeş veya akraba; cinayetlerin yüzde 57’si ev içinde, yüzde 59’u da ateşli silahla işlendi.
ŞÖNİM’E 1,4 MİLYON BAŞVURU
2013-Temmuz 2024 döneminde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na bağlı ŞÖNİM’lere 1 milyon 437 bin 688 kadın başvurdu. Bu sayı ayda ortalama 10 bin 343 kadının şiddet nedeniyle yardım aradığını ortaya koydu. Diğer yandan TÜİK’in 2024 verilerine göre dijital şiddette faillerin yüzde 62,3’ü yabancı biri, yüzde 15,7’si eş veya eski eş.
KADINLAR ADALETE GÜVENMİYOR
Ayrımcılık ve Şiddetle Mücadele Derneği Başkanı Av. Serpil Dönmez, birçok kadının daha önce şikâyette bulunmasına rağmen yeterli koruma sağlanmadığı için adli makamlara güven duymadığını belirtti.
Ayrıca 6284 sayılı yasanın etkin uygulanması, faillerin rehabilitasyonu, toplumsal cinsiyet eşitliği eğitimi ve şiddet faillerinin tekrar suç işlememesini sağlayacak mekanizmaların acil ihtiyaç olduğunu vurguladı.
AİLEYİ KORUMAK, KADINI KORUMAKLA BAŞLAR
Türkiye’de toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda toplumsal farkındalığın düşük olduğunu ve toplumun yalnızca yüzde 8’inin bu kavramı doğru biçimde bildiğini ifade eden Av. Serpil Dönmez, 2025’in “Aile Yılı” ilan edilmesine rağmen kadınların korunmadığı bir toplumsal yapıda aile kurumunun güçlenmesinin mümkün olmadığını kaydetti. Dönmez, boşanma oranlarının yükselişinde kadına yönelik fiziksel, psikolojik, ekonomik ve cinsel şiddetin etkisinin büyük olduğunu vurguladı.
Noyan Alper Cabbar
