Azerbaycan'da başörtüsü tartışması büyüyor: Ailelere 20 gün süre iddiası

Azerbaycan'da 21 Eylül 2026 tarihinde kabul edilen okul kıyafeti düzenlemesi, başörtülü öğrencilerin eğitim hakkına ilişkin tartışmaları yeniden gündeme getirdi. Devlet okullarında başörtülü öğrencilerin derslere alınmadığı yönündeki haberlerin ardından benzer uygulamaların özel eğitim kurumlarında da görüldüğü ileri sürüldü. Bakü'deki bazı özel okul yönetimlerinin öğrenci velilerine başörtülerinin çıkarılması için süre tanıdığı iddia edilirken, Azerbaycan Bilim ve Eğitim Bakanlığından özel okulların kıyafet kurallarına ilişkin açıklama geldi.

BAŞÖRTÜLÜ ÖĞRENCİLERE 20 GÜN SÜRE İDDİASI

Azerbaycan merkezli Qəzetçi'nin haberine göre, başkent Bakü'deki bazı özel okullar, başörtülü öğrencilerin ailelerini görüşmeye çağırdı. 3 Kasım'da gerçekleştirildiği belirtilen görüşmelerde, çocukların eğitimlerine devam edebilmesi için başörtülerini çıkarmalarının istendiği ve ailelere 20 günlük süre tanındığı ileri sürüldü. Söz konusu uygulamanın hangi okullarda ne ölçüde hayata geçirildiğine ilişkin resmî bir açıklama bulunmuyor.

ÖZEL OKULLARDA KAYITLAR DURDURULDU MU?

Velilerin iddialarına göre, devlet okullarında yaşadıkları sorunlar nedeniyle çocuklarını özel okullara nakletmek isteyen bazı ailelerin başvuruları da kabul edilmedi. Simurq, Hədəf, Atatürk ve Dəyanət liselerine yapılan başvuruların, boş kontenjan bulunmadığı veya Bakanlıktan talimat beklendiği gerekçesiyle geri çevrildiği öne sürüldü. 2 Kasım itibarıyla bazı özel okullarda başörtülü öğrencilerin nakil ve kayıt kabul işlemlerinin durdurulduğu iddia edildi.

Ancak özel okulların tamamını kapsayan ülke genelinde yeni bir kayıt yasağına ilişkin kamuya açık resmî karar doğrulanmış değil.

YENİ KIYAFET DÜZENLEMESİNDE BAŞÖRTÜSÜ YASAĞI VAR MI?

Tartışmaların merkezinde Azerbaycan Bakanlar Kurulunun 21 Eylül 2026 tarihli ve 309 sayılı kararı bulunuyor. Düzenlemeyle devlet okullarında belirlenen üniformanın bütünlüğünü bozan ve eğitimin laiklik ilkesiyle bağdaşmayan ek kıyafet unsurlarının kullanılmasına izin verilmemesi kararlaştırıldı.

Ancak resmî karar metninde başörtüsü veya hicap sözcükleri açıkça yer almıyor. Buna karşın bazı okul yönetimlerinin düzenlemeyi başörtülü öğrencilerin derslere alınmaması şeklinde uyguladığı bildirildi.

BAKAN YARDIMCISI GURBANOV'DAN ÖZEL OKUL AÇIKLAMASI

Azerbaycan Bilim ve Eğitim Bakan Yardımcısı Firudin Gurbanov, 2 Kasım'da yaptığı açıklamada devlet okulları için belirlenen kıyafet kurallarının özel okulları doğrudan kapsamadığını belirtti. Gurbanov, özel eğitim kurumlarının kendi tüzükleri doğrultusunda kıyafet kuralları oluşturabileceğini söyledi.

Bununla birlikte devlet ve özel okullar arasında farklı uygulamaların veliler tarafından aynı şekilde karşılanmayabileceğini ifade eden Gurbanov, öğrenci güvenliği, eğitim hakkı ve okul disiplininin korunmasına yönelik ilkelerin bütün kurumlarda dikkate alınması gerektiğini savundu.

11 VELİ OMBUDSMANA BAŞVURDU

Başörtülü öğrencilerin eğitimlerine devam etmesi konusunda yaşanan sorunların ardından 11 velinin 3 Kasım'da Azerbaycan İnsan Hakları Komiseri (Ombudsman) Sabina Aliyeva'ya başvurduğu bildirildi. Ailelerin, çocuklarının eğitim haklarına yönelik kısıtlamaların incelenmesini ve sorunun çözülmesini talep ettiği aktarıldı.

İNSAN HAKLARI ÖRGÜTÜNDEN TEPKİ

İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch), 27 Ekim'de yayımladığı açıklamada Azerbaycan'da başörtülü kız öğrencilerin okullara alınmamasına tepki gösterdi. Örgüt, öğrencilerin dini kıyafetleri nedeniyle eğitimden dışlanmasının eğitim hakkı ve din özgürlüğü açısından ciddi sorunlar oluşturduğunu belirtti.

Okul kıyafetlerine ilişkin düzenlemelerin hukuka uygun, gerekli, orantılı ve ayrımcı olmayan biçimde uygulanması gerektiğini vurgulayan örgüt, Azerbaycan makamlarına öğrencilerin eğitimlerine devam edebilmelerini sağlama çağrısında bulundu.

Azerbaycan'da özel okullardaki uygulamaların kapsamı ve başörtülü öğrencilerin eğitimlerine ilişkin belirsizlik sürüyor. Velilerin şikâyetleri üzerine yetkili kurumlardan gelecek açıklamalar bekleniyor.