Plastik atıkların doğaya yayılmasıyla birlikte mikroplastiklerin insan sağlığı üzerindeki etkileri giderek daha fazla araştırılıyor.
Yeni bilimsel çalışmalar, mikroplastik parçacıklarının kan dolaşımı yoluyla beyne ulaştığını ve özellikle nörolojik hastalıklarla ilişkilendirildiğini ortaya koyuyor.
MİKROPLASTİKLER BEYNE NASIL ULAŞIYOR?
Mikroplastikler, 5 milimetreden küçük plastik parçacıklarıdır ve havadan suya, gıdalardan kişisel bakım ürünlerine kadar birçok alanda bulunur. İnsanlar bu partikülleri solunum ve sindirim yoluyla vücuda alabilir. Yeni araştırmalara göre, kan-beyin bariyerini aşabilen bazı mikroplastik türleri, beyin dokusunda birikebilir ve sinir hücrelerine zarar verebilir.
DEMANS HASTALARINDA DAHA FAZLA MİKROPLASTİK BULUNUYOR MU?
Bilim insanları, demans hastalarının beyin dokusunda sağlıklı bireylere kıyasla daha fazla mikroplastik bulunduğunu tespit etti. Bu durum, plastiklerin uzun vadede sinir hücrelerine zarar vererek hafıza kaybı ve bilişsel gerileme gibi sorunlara yol açabileceğini gösteriyor. Ancak mikroplastiklerin doğrudan demansa neden olup olmadığı konusunda daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulmaktadır.
HANGİ YİYECEKLERDE MİKROPLASTİK BULUNABİLİR?
Mikroplastiklerin en yaygın bulunduğu gıdalar şunlardır:
- Deniz ürünleri: Balıklar ve kabuklu deniz canlıları, mikroplastikleri doğrudan sindirir ve insan tüketimiyle vücuda geçebilir.
- Şişelenmiş su: Plastik şişelerdeki su, ambalajdan mikroplastik parçacıkları içerebilir.
- Tuz: Özellikle deniz tuzu, plastik kirliliğine bağlı olarak mikroplastik içerebilir.
- Çay poşetleri: Plastik içeren çay poşetleri sıcak suya bırakıldığında mikroplastik salınımı yapabilir.
- İşlenmiş gıdalar: Plastik ambalajlarda satılan işlenmiş yiyeceklerde mikroplastik kalıntıları bulunabilir.
MİKROPLASTİKLERDEN KORUNMAK İÇİN NE YAPILMALI?
Mikroplastik maruziyetini azaltmak için aşağıdaki önlemler alınabilir:
- Cam veya paslanmaz çelik şişeler kullanın. Plastik şişe yerine cam veya metal su şişeleri tercih edilmelidir.
- Doğal gıdalar tüketin. İşlenmiş ve plastik ambalajlı ürünlerden kaçınılmalıdır.
- Deniz ürünleri tüketimine dikkat edin. Güvenilir kaynaklardan temin edilen deniz ürünleri tercih edilmelidir.
- Mikroplastik içermeyen kişisel bakım ürünleri kullanın. Peelingler ve kozmetik ürünlerde plastik içerik olup olmadığı kontrol edilmelidir.
- Plastik mutfak gereçlerinden kaçının. Plastik kaplar yerine cam veya çelik mutfak eşyaları kullanılmalıdır.
Mikroplastiklerin insan sağlığı üzerindeki etkileri tam olarak bilinmese de, uzun vadede nörolojik hastalıklarla bağlantılı olabileceği ihtimali göz ardı edilmemelidir. Uzmanlar, çevre kirliliğini azaltmak ve mikroplastiklerin zararlarını en aza indirmek için önlemler alınması gerektiğini vurguluyor.
Tuğçe Gevşek
