Laboratuvar hayvanlarının yaşam süresini %25 oranında artırabilen yeni bir ilaç keşfedildi. Bilim insanları, bu keşfin insanlarda da yaşlanmayı yavaşlatabileceğini umuyor.
BBC’nin haberine göre, bu yeni ilaçla tedavi edilen laboratuvar farelerine genç görünümleri nedeniyle "süper model büyükanneler" deniyor. Bu fareler, diğerlerine göre daha sağlıklı ve güçlü bulunurken, kanser vakalarının da daha az olduğu gözlemlendi. İlaç, halihazırda insanlarda test ediliyor, ancak aynı yaşlanma karşıtı etkiye sahip olup olmayacağı henüz bilinmiyor.
İNSANLIĞIN UZUN YAŞAM ARAYIŞI
İnsanlar tarih boyunca hep daha uzun bir yaşam arayışında oldu. Bilim insanları, yaşlanma sürecinin şekillendirilebileceğini uzun zamandır biliyorlar. Örneğin, yedikleri yiyecek miktarı azaltılan laboratuvar hayvanlarının daha uzun yaşadığı biliniyor. Araştırmacılar, yaşlanmanın moleküler süreçlerini ortaya çıkarmaya ve bunları manipüle etmeye çalıştıkça yaşlanma konusundaki araştırmalarda ciddi bir artış yaşanıyor.
İLAÇ NASIL ÇALIŞIYOR?
MRC Tıp Bilimi Laboratuvarı, Imperial College London ve Singapur'daki Duke-NUS Tıp Fakültesi'ndeki ekip, interlökin-11 adı verilen bir proteini araştırıyor. Yaşlandıkça insan vücudundaki interlökin-11 seviyesi artıyor ve bu hem daha fazla inflamasyon yaratıyor hem de yaşlanmanın hızını kontrol eden çeşitli biyolojik anahtarları çeviriyor.
DAHA UZUN VE SAĞLIKLI YAŞAM
Araştırmacılar iki farklı deney yaptılar. İlkinde farelerin genetiği değiştirilerek interlökin-11 üretmemeleri sağlandı. İkincisinde farelerin 75 haftalık olması beklendi (bu, kabaca 55 yaşındaki bir insana eşdeğer) ve sonra düzenli olarak vücutlarını interlökin-11'den arındırmak için bir ilaç verildi. Nature dergisinde yayınlanan sonuçlar, deneye ve farelerin cinsiyetine bağlı olarak yaşam sürelerinin %20-25 oranında arttığını gösterdi. Yaşlı laboratuvar farelerinde genellikle kanserden ölme oranı yüksekken, interlökin-11'den yoksun farelerde hastalık seviyelerinin çok daha düşük olduğu tespit edildi.
UZMAN GÖRÜŞLERİ
Araştırmacılardan biri olan Prof. Stuart Cook, "Çok heyecanlanmamaya çalışıyorum. Etrafta bir sürü yanıltıcı bilgi var, bu yüzden verilere bağlı kalmaya çalışıyorum ve bunlar en güçlü olanları" açıklamasını yaptı. İlacın insanlarda "kesinlikle" denenmeye değer olduğunu düşünen Cook, etkisinin "dönüştürücü olacağını" ve kendisinin de ilacı almaya hazır olduğunu söyledi.
İNSANLARA UYGULANABİLİR Mİ?
İlaçla ilgili cevaplanması gereken önemli sorular arasında aynı etkinin insanlarda da sağlanıp sağlanamayacağı ve olası yan etkiler bulunuyor. İnterlökin-11, insan vücudunun erken dönem gelişiminde rol oynuyor ve nadiren bunun eksikliğiyle doğan insanların kafatasındaki kemiklerin kaynaşma şekli değişir, dişlerinin çıkışı ve eklemleri etkilenir. Ayrıca yara izi oluşumunda da rolü vardır. Eklemlerin düzeltilmesi için ameliyat gerekebilir. Araştırmacılar, interlökin-11'in yaşamın ilerleyen dönemlerinde yaşlanmayı tetiklemede rol oynadığını düşünüyor. İlaç, interlökin-11'e saldıran yapay bir antikor gibi davranıyor ve akciğer fibrozisi olan hastalarda deneniyor.
Prof. Cook, denemelerin tamamlanmadığını ancak verilere göre ilacın güvenli göründüğünü belirtti. Sheffield Üniversitesi'nden Prof. Ilaria Bellantuono ise araştırmanın bulgularının güvenilir göründüğünü ancak hastalarda işe yarayıp yaramadığına dair kanıt eksikliği olduğunu söyledi. Bu tür ilaçların yapımının maliyeti gibi sorunların hala devam ettiğini de vurgulayan Prof. Bellantuono, "50 yaşındaki herkese kalan hayatları boyunca bu tedavinin uygulanması düşünülemez" dedi.
Haber Merkezi