Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 12 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. Düzenlemeyle patlayıcıyla yıkımlardan yüksek yapılara, fenni mesuliyetten ruhsat süresine kadar birçok konuda yeni kurallar getirildi. Düzenlemelerin büyük bölümü 12 Ağustos 2027’de yürürlüğe girecek.
Binaların yıkımında uygulanacak kurallar yeniden düzenlendi. 12 Ağustos 2026 tarihli ve 33338 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle özellikle patlayıcı kullanılarak yapılan yıkımlar, yüksek yapılar ve riskli binalar için daha ayrıntılı teknik ve güvenlik şartları getirildi.
Yeni düzenlemeyle yıkım sürecinde görev alacak teknik personelin nitelikleri, şantiye güvenliği, gürültü ve titreşim kontrolleri ile yıkım ruhsatına ilişkin hükümler yeniden belirlendi.
PATLAYICIYLA YIKIMA YENİ ŞARTLAR
Patlayıcı kullanılarak yapılacak yıkımlar için yeni teknik kriterler getirildi. Buna göre patlatmadan sorumlu mühendislerin inşaat, maden, çevre, jeoloji veya jeofizik mühendisliği lisans programlarından mezun olması ve patlayıcı kullanımı konusunda Bakanlıkça yetkilendirilmiş kurumlardan sertifika sahibi olması ya da patlayıcıyla yıkım alanında en az tezli yüksek lisans derecesi bulunması gerekecek. Ateşleyicilerin ise B sınıfı yeterlik belgesine sahip olması zorunlu olacak.
MÜHENDİSLER YIKIM ANINDA SAHADA OLACAK
Patlayıcı kullanılan yıkımlarda yalnızca proje hazırlanması yeterli olmayacak. Patlatmadan sorumlu mühendis ile yıkım planını hazırlayan inşaat mühendisi, patlatma sırasında şantiye sahasında birlikte bulunacak.
Patlayıcıyla yapılacak yıkımların analiz ve raporlarından da ilgili mühendisler kendi görev alanları çerçevesinde sorumlu olacak.
HAVA KOŞULLARI KONTROL EDİLMEDEN PATLATMA YAPILAMAYACAK
Yeni yönetmeliğe göre patlayıcıyla yıkım yapılmadan önce meteorolojik şartların değerlendirilmesi zorunlu hale getirildi. Patlama sırasında oluşan titreşim ve hava şoku dalgaları kalibre edilmiş sensörlerle ölçülecek, yıkım ise yüksek hızlı kameralarla kayıt altına alınacak. Gerekli görülmesi halinde yıkım öncesinde test patlatması da yapılabilecek.
18,50 METRENİN ALTINDAKİ BİNALARDA FENNİ MESUL ŞARTI
Bina yüksekliği 18,50 metreden az olan yapılarda kural olarak fenni mesuliyet aranmayacak.
Ancak binanın; bitişik nizamda olması, karma taşıyıcı sisteme sahip bulunması, yapısal düzensizlik içermesi, sağlık veya eğitim tesislerine ya da kültür ve tabiat varlıklarına yakın bulunması gibi riskli durumlarda ilgili idare fenni mesuliyet şartı getirebilecek.
PATLAYICILI VE ÇOK BODRUMLU YAPILARDA ZORUNLU
Patlayıcı kullanılarak gerçekleştirilen yıkımlarda bina yüksekliğine bakılmaksızın fenni mesuliyet zorunlu olacak. Aynı şekilde ikiden fazla bodrum katı bulunan bütün binaların yıkımında da fenni mesul görevlendirilmesi gerekecek.
YÜKSEK YAPI TANIMI DEĞİŞTİ
Yönetmelikte yüksek ve çok yüksek yapı tanımları da netleştirildi.
Buna göre;
- Bina yüksekliği 21,50 metreden veya yapı yüksekliği 30,50 metreden fazla olan binalar “yüksek yapı” sayılacak.
- Bina yüksekliği 51,50 metreden veya yapı yüksekliği 60,50 metreden fazla olan binalar ise “çok yüksek yapı” olarak kabul edilecek.
YÜKSEK YAPILARDA ÖZEL GÜVENLİK ÖNLEMLERİ
Yüksek yapıların yıkımı için yönetmeliğe özel bir bölüm eklendi. Bu yapılarda şantiye çevresinin perdeleme, örtülü yol ve koruma fanlarıyla güvenli hale getirilmesi gerekecek. Toz, titreşim ve gürültü değerlerinin de çevre ve iş sağlığı güvenliği mevzuatındaki sınırlar içinde tutulması zorunlu olacak.
YIKIM TEKNİĞİ YAPIYA GÖRE BELİRLENECEK
Yüksek yapıların yıkımında makineyle yıkım veya patlayıcıyla yıkım yöntemlerinden, binanın özelliklerine uygun olan teknik tercih edilecek. İskele kurulması halinde ise kullanılan sistemlerin ilgili TS EN standartlarına uygun olması gerekecek.
YIKIM RUHSATI 3 AYA KADAR UZATILABİLECEK
Bitişik nizam, yüksek yapı veya çevre koşulları nedeniyle makineyle yıkımın zorlaşması halinde ruhsat süresinde esneklik sağlanabilecek. Müteahhidin talebi ve ilgili idarenin onayıyla yıkım ruhsatı bir defaya mahsus olmak üzere 3 aya kadar uzatılabilecek.
KENTSEL DÖNÜŞÜM YIKIMLARINA İSTİSNA
6306 sayılı Kanun kapsamında kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılacak yıkımlarda müteahhit ve şantiye şefi şartı aranmayacak. Ancak yıkım planı hazırlanması gereken işlerde her türlü fenni mesuliyet ilgili kamu kurumu tarafından üstlenilecek.
İHALE SÜRECİ BAŞLAYAN KAMU BİNALARINDA ESKİ KURALLAR
Yeni yönetmelik yürürlüğe girmeden önce ihale kararı alınmış, ihale tarihi belirlenmiş veya ihalesi yapılmış ancak henüz yıkım ruhsatı düzenlenmemiş kamu yapılarında önceki yönetmelik hükümleri uygulanacak.
YENİ KURALLAR NE ZAMAN YÜRÜRLÜĞE GİRECEK?
Düzenlemenin tamamı aynı anda yürürlüğe girmeyecek. 6306 sayılı Kanun kapsamında kamu kurumlarının yapacağı yıkımlara ilişkin istisna ile yürürlük ve yürütme hükümleri 12 Ağustos 2026 tarihinde uygulanmaya başladı.
Yönetmelikteki diğer teknik ve idari düzenlemeler ise sektörün uyum sağlayabilmesi amacıyla 12 Ağustos 2027’de, yani yayımından bir yıl sonra yürürlüğe girecek.
Kaynak: Haber Merkezi
