Dünyanın en büyük elektrikli araç üreticilerinden biri olan Çinli BYD, Temmuz 2024'te Türkiye ile imzaladığı dev yatırım protokolünde taahhütlerini yerine getirmediği gerekçesiyle ağır bir yaptırımla karşı karşıya. Manisa'da kurulması planlanan fabrika için aradan geçen yaklaşık iki yıla rağmen somut bir adım atılmaması, Ticaret Bakanlığı'nı harekete geçirdi.
1 MİLYAR DOLARLIK CEZA GÜNDEMDE
Gazeteci Fatih Altaylı’nın iddiasına göre, 150 bin araç kapasiteli ve 5 bin kişiye istihdam sağlaması beklenen tesis için şartları yerine getirmeyen BYD’ye, yatırım miktarı kadar yani 1 milyar dolarlık idari para cezası kesilebilir. Şirket, yaşanan gecikmenin kendilerinden değil, Çin hükümetinin yatırım onayını vermemesinden kaynaklandığını öne sürüyor. Ancak markanın Macaristan’ın Szeged şehrindeki fabrikasında deneme üretimlerine başlaması, Türkiye'deki yatırımın akıbeti konusunda soru işaretlerini artırıyor.
BAKAN KACIR "MÜEYYİDE" DEMİŞTİ
Söz konusu yatırımın akıbeti geçtiğimiz aylarda Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine de gelmişti. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Fatih Kacır, yatırımın teşvik mevzuatı çerçevesinde titizlikle takip edildiğini vurgulayarak şu açıklamayı yapmıştı:
"Desteklenen yatırımların öngörülen şekilde tamamlanmaması durumunda yatırımcılara uygulanacak müeyyideler mevzuatımızda düzenlenmiştir. Bu müeyyideler bahse konu yatırım için de geçerlidir. Teminat mekanizmaları ile de ülke çıkarlarımız korunmuştur."
VERGİ AVANTAJI BİTTİ, SATIŞLAR ÇAKILDI
Anlaşma kapsamında BYD'ye, fabrika tamamlanana kadar belli bir kota dahilinde ithal edeceği araçlar için önemli vergi indirimleri sağlanmıştı. Ancak verilen sürenin dolması ve taahhütlerin gerçekleşmemesiyle birlikte bu avantaj sona erdi. Vergi muafiyetinin kalkması, markanın Türkiye pazarındaki satış rakamlarına anında yansıdı. 2026 yılının ilk çeyreğinde toplam 6 bin 127 araç satan BYD, Mart ayında sadece 833 adet satış gerçekleştirerek büyük bir düşüş yaşadı.
mynet.com
