1.Analık ve Babalık İzinleri:Doğum ve babalık izninin arttırılmasının istenmesinin temelinde Türkiye'de 1,48'e kadar gerileyen ve kısa vadede 1,42'ye düşmesi beklenen doğurganlık hızını artırma hedefi yatmaktadır. Nüfusun kendini yenileme eşiği olan 2,1'in altında kalması yeni teşvikleri gündeme getirdi. Doğum izinlerinin uzatılmasının yanı sıra çalışan annelerin doğurganlık hızını artırmak için mahalle tipi kreşlerin yaygınlaştırılması ve çocuk bakım desteklerinin artırılması gibi seçenekler de değerlendirilmektedir. Düzenleme babalık izinlerinde de bir iyileştirme getirecektir. Hâlihazırda kamuda çalışan babalar 10 gün babalık izni kullanabilirken özel sektör çalışanları için bu süre 5 gün ile sınırlıdır. Yeni taslakla özel sektörde çalışan babaların izin süresi de kamu çalışanlarıyla eşitlenerek 10 güne çıkarılacak.
|
İzin Türü |
MevcutSüre |
Yeni Süre |
Kapsam |
|
Doğum İzni |
16 hafta |
24 hafta |
Çalışan Anneler (Kamu ve özel sektör) |
|
Babalık İzni |
10 gün |
10 gün |
Kamu sektörü çalışanları |
|
Babalık İzni |
5 gün |
10 gün |
Özel sektör çalışanları |
Mevcut uygulamada 16 hafta olarak belirlenen ücretli doğum izni süresi 2026 yılında 24 haftaya çıkarılacak. Böylece annelerin bebekleriyle geçireceği süre önemli ölçüde uzayacak ve bebeklerin ilk altı aylık dönemini evde tamamlamalarına olanak tanıyacak.
Düzenleme özel sektördeki babalara da önemli bir iyileştirme getirecek. Böylece tüm çalışan babaların da doğum sonrası süreçte annelere daha fazla destek olması amaçlanmaktadır.
2.Tamamlayacı Emeklilik Sistemi (TES):2026 yılı ortasına kadar TES’e geçileceği planlanmaktadır. Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) içinde olanlar ayrı olarak devam edecekken Otomatik Katılım Sistemi (OKS) içinde olanların birikimleri otomatik olarak TES’e aktarılacaktır. TES, BES gibi olmayıp zorunluluk esasına dayanmaktadır. TES emeklilikeri de kapsayacak olup sistemde 10 yıl kalınması zorunlu olup kadınlar 58 erkekler 60 yaşında emekli olabileceği dile geririlmektedir. TES, çalışanın ücretinden %3, işveren katkısı %1 ve %30 devlet katkısından oluşacaktır. TES ile sermaye piyasalarına uzun vadede kaynak sağlanması da amaçlanmaktadır. Sistem, Hazine ve Maliye Bakanlığı koordinesinde kurulacak olan SPK ve Emeklilik Gözetim Merkezi tarafından denetlenecektir. Kıdem tazminatının TES’e aktarılması gibi konularsa belirsiz ve uygulanması zor olup TES ile ilgili netlik zamanla ortaya çıkacaktır.
3.Bağ-Kur (4/b) Sigorta Primi Düşecek:SSK (4/a) ve Bağkur (4/b) sigortalıların prim gün sayılarının 2026 yılı içinde eşitlenmesi planlanmaktadır. Bağkurluların emekli olabilmesi için ödemesi gereken prim günü sayısı 9000 günden 7200 güne düşürülerek 5 yıl daha erken emekli olabilmesinin yolu açılacak. Düzenlemeyle sadece prim gün şartı düşecekken yaş haddinde değişiklik öngörülmemektedir. Düzenlemeyle küçük esnafın korunması amaçlanmaktadır.
4.Ev Hanımlarına Emekli Olma Yolu: Bir süredir gündemde olan ev hanımlarına emeklilik imkânında destek programıile prim kolaylığı düşünülmektedir. 25 yıllık ev hanımı ve 50 yaşını doldurmuş (1995’ten önce evlenmiş) olmak, kurumdan malullük ve yaşlılık aylığı almamak, gelir vergisine tabi olmamak gibi şartlar aranacaktır. Bu şartları taşıyan ev hanımları 15 yıl sigortalılık ve 3600 günden emekli olabileceği planlanmaktadır. Mevcut durumda isteğe bağlı sigrota (4/b) kapsamında 25 yıl sigortalılık ve 9000 prim gün üzerinden 58 yaşında ya da yaş haddinden 5400 gün prim ve 61 yaşında emekli olabilme imkânı bulunmaktadır.
5.Vatandaşlık Aylığı:Dar gelirli yurttaşlara yönelik geliştirilen yeni sosyal yardım sisteminin 2026 yılında başlaması planlanmaktadır. Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi adı verilen bu uygulama hane başına belirlenen bir gelir kriterini tamamlama şeklinde olacak. Eşik gelirin altında kalan ailelere eşik gelire kadar olan kısmı desteklenecek. İlk etapta pilot illerde başlayacak uygulamanın 2027 yılında yaygınlaşması beklenmektedir.