70’li yıllarda Samsun-Çarşamba arasında dolmuşta yolculuk bir liraya yapılırken, çocuklardan para alınmıyordu.
Arabanın jetten bile hızlı gittiği söyleniyordu.
Muavinde hareket halindeki dolmuşun yanında yolcuları şöyle çağırıyordu:
“Çarşamba biliriybiliriy.
Dölle para yok.
Jetten de fızlımgidii.”
Türkçesi:
“Çarşamba bir lira bir lira.
Çocuklara para yok.
Jetten de hızlı gidiyor.”
Çarşambalıların bu kendine özgü şivesi şimdi Çarşamba şehir merkezine ve Adapark Rekreasyon alanına 6 km mesafede bulunan Doğal Yaşam Parkı’na konulan tabelada yer alıyor.
Çarşamba Belediyesi tarafından şehir merkezinden uzak, doğayla iç içe, suyun, yeşilin, yaban yaşamının tek bir çatı altında bulunabileceği Doğal Yaşam Parkı’na taktığı tabelada sadece dolmuş muavinin o kimsenin unutmadığı çağırması yer almıyor.
“Gel bori” var, “Dölle para yok” var, “Az baa bak” var, “Jetten fızlı gidi” var, “Naagidinla” var, “Gaç urdan” var, “Ağzın davun çıksın” var, “Aniklaa” var.
Anlatılanlara bakılırsa Çarşambalı öyle ağdalı dilden kaçınır. Kurallara uymaz. Yokuşlara, patika yollara girmez. Ekler, zamanlar onun için önemli değildir. İşin kestirmesini Çarşambaca olarak bulur.
Çarşambalı sanatçı Ferhan Şensoy da, “Kalemimin Sapını Gülle Donattım” adlı otobiyografik Çarşamba insanının romanında Çarşambalıların virgül olarak “a…..goyiiim” kullanıldığından da bahsetmişti.
İşte yüzlerce Çaşambaca’dan birkaçı:
Aytakpuytak: Eğri, büğrü.
Betca geçe: Bu gece veya beri geçe anlamında.
Çıkıl. Vücutta meydana gelen kabarcıklar.
Dikdomlalak: Takla atmak.
Ebem kuşağı: Gök kuşağı.
Gacemer: Becerikli, hamarat.
Haranni: Kazan.
Kenneşmek: Tartışmak.
Lapbadanak: Hemen.
Nodullanmak: Uyarmak, hatırlamak.
Occa: Karşı taraf.
Siitmek: Koşmak.
Uşt: Köpek kovma önlemi.
Ünüm ünüm: Bağıra bağıra.
Varavarası: Eni sonu, olup olacağı.
Yenniük: Hafif.
Zaan: Taş.
.jpg)