Türkiye'nin en verimli tarım havzalarından biri olarak kabul edilen, Yeşilırmak Nehri'nin hayat verdiği Çarşamba Ovası, yanlış arazi kullanım politikaları ve çiftçi tercihleri nedeniyle geri dönülmez bir dönüşümün eşiğinde.
Son yıllarda ovada sebze ve geleneksel tarım ürünlerinin ekim alanları hızla azalırken, yüksek getirili olduğu düşünülen fındık ve kavak ağaçlarının yayılmasıyla 87 bin 981 hektarlık devasa alan adeta bir orman görünümü kazanmaya başladı. Ovanın mevcut durumu, bölgenin tarımsal geleceği açısından ciddi endişeler yaratıyor.
TÜRKİYE'NİN EN VERİMLİ TOPRAKLARINDA AĞAÇ İŞGALİ
Türkiye'nin en büyük delta ovalarından biri olan Çarşamba Ovası'nın karşı karşıya kaldığı bu değişim, Ziraat Odası verileriyle de somutlaşıyor. Çarşamba Ziraat Odası'ndan edinilen bilgilere göre, ovanın yaklaşık 55 bin hektarlık büyük bir bölümü şu anda fındık arazisi olarak kullanılıyor. Fındık dışındaki alanların önemli bir kısmı ise hızlı büyüyen kavak, söğüt ve çınar ağaçlarının dikimi nedeniyle tarım dışı kalmış durumda.
SEBZE ÜRETİMİNİN AZALMASINDA İSTİKRARSIZLIK ETKİLİ
Çarşamba Ziraat Odası Başkanı Muammer Aydemir, durumun nedenlerini ve çiftçinin tercihlerini derinlemesine analiz etti. Aydemir, 1980'li yıllarda sebze ağırlıklı bir üretime sahip olan ovanın zamanla fındığa yönelmesinin temel nedenini, sebze fiyatlarının maddi istikrarsızlığı olarak gösterdi. Bir yıl yüksek kazanç sağlayan sebze, bir sonraki yıl çiftçiyi hayal kırıklığına uğratabiliyordu.
Bu ekonomik belirsizliğe ek olarak, 2012 yılından itibaren bölgede yaşanan şiddetli sel olayları da sebze tarlalarını tahrip ederek üreticiyi fındık gibi daha dayanıklı ürünlere geçmeye zorladı. Sözleşmeli tarım uygulamasının bölgede yaygınlaşmaması, çiftçinin en çok kazandıran ürüne yönelmesine yol açıyor; günümüzde kivi dikimi gibi alternatif ürünlerin de hızla arttığı bildiriliyor.
KAVAK VE FINDIK DİKİMİNİN TOPRAK YAPISINA ZARARI
Başkan Aydemir, emekli ve yurt dışında yaşayan çiftçilerin, daha az emek gerektirmesi ve güncel fiyatlarının cazip olması nedeniyle kavak ağacı dikimini tercih ettiğini vurguladı. Ancak bu ticari kararın, ovanın uzun vadeli verimliliğini riske attığı belirtiliyor.
Fındık ve kavak gibi ağaçlık alanların tarım arazisi olarak kullanılmaya devam etmesi, toprağın fiziksel yapısını olumsuz etkiliyor. Normal koşullarda her yıl işlenip havalandırılan tarım arazilerinin verimliliği korunurken, ağaç dikilen alanlarda bu yapı bozulmaya başlıyor.
Muammer Aydemir, bu durumun önüne geçilmesi ve Çarşamba Ovası'nın eski verimliliğine kavuşması için sözleşmeli tarım sistemine geçilmesinin ve sebze-meyve üretimine yeniden odaklanılmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.
İhlas Haber Ajansı
