Çeltiğe Fındık Kaderi

"Basın, milletin müşterek sesidir. Bir milleti aydınlatma ve irşatta, bir millete muhtaç olduğu fikrî gıdayı vermekte, hulasa bir milletin hedefi saadet olan müşterek bir istikamette yürümesini teminde, basın başlı başına bir kuvvet, bir mektep, bir rehberdir."
                                                                                                                                                                                                              Mustafa Kemal ATATÜRK

Önceki hafta, 9 Ekim günü bu köşede yayımlanan "Çeltik tarımını bekleyen tehlike"başlıklı yazımda, tıpkı ülkemiz için "stratejik ürün"olarak kabul edilen fındığa maliyetinin altında fiyat belirlenmesi gibi, çeltiğe de maliyetinin altında verilecek bir fiyatın çeltik üretimine darbe vuracağını ileri sürmüştüm.

Yazımı da "Umarım ve dilerim ki zamanın Tarım Bakanı'nın, 'Paramız var ki alıyoruz' dediği gibi, çeltik üretiminden de çıkarsak Uzak Doğu ülkelerinden pirinç alma peşinde koşacağımız günleri yaşamayız."ifadeleriyle bitirmiştim.

Derken TMO, Bafralı üreticilerin maliyetinin 46 lira olduğunu ileri sürdükleri çeltik için 45 lira fiyat açıkladı.

TMO'nun çeltik için açıkladığı baş fiyat 45 lira oldu ama Bafra çeltiği için fiyatın 38 lira olduğu iddia ediliyor.

9 Ekim'deki yazımda, Bafralı çeltik üreticisi Seyit Esen'in, tüccarların 35-36 liradan çeltik topladıklarına dair ifadelerini okuyanlar hatırlayacaklardır.

Nitekim İYİ Parti Bafra İlçe Başkanı Serkan Dönüm, TMO'nun fiyat açıklamasından sonra yaptığı ve H.HALK gazetesinde yayımlanan açıklamasında, "TMO 45 lira fiyat açıkladı demeyelim. Bafra çeltiği 38 lira."demiş.

İYİ Parti İlçe Başkanı Serkan Dönüm'ün açıklanan fiyata tepkisi, Seyit Esen'in fiyat beklentisine dair iddiasını haklı çıkarmış yani.

Tarım politikalarımız uzun yıllardır tartışma konusu.

Ürün planlamasını doğru yapamadığımız gibi, üreticiye ürünün değerini de bir türlü bihakkın veremiyoruz.

Üreticinin kilo başına 46 lira olarak ileri sürdüğü maliyetin altında fiyat açıklamanın mantığı nasıl açıklanır, bilemedim.

Fındık üreticisi de "Bir kilo fındık 250 lira." demişti, hatırlarsanız.

Fındık için, üreticinin kuruluşu FİSKOBİRLİK yerine yeni piyasa yapıcısı olarak belirlenen TMO, levant kalite için 250, Giresun kalite için 255 lira fiyat açıklamıştı.

TMO'nun açıkladığı fiyatın maliyet iddialarının altında kalması bir tarafa, piyasada şu sıralar 160-170 liradan işlem gören fındığın fiyatı, stratejik ürün olarak tanımlanan fındık tarımı için bir"SOS" sinyali oluşturdu.

Nitekim bölgede birçok üreticinin bahçelerindeki fındık ağaçlarını sökmeye başladığına dair görüntüler haber kanallarında yayımlanıyordu.

Fındık, 2 milyar dolar dolayında döviz girdisi sağlaması nedeniyle en önemli tarım ürünlerimizden biri olarak biliniyor.

Hâlen dünyada en çok fındık üreten ülkeyiz ama son yıllarda ülkemizde fındık piyasalarında fiyat politikalarının oluşmasında başrolü oynayanlardan biri olan, aynı zamanda hem büyük alıcı hem de büyük üreticilerimizden biri olarak bilinen bir firmanın Şili'de satın aldığı arazilerde fındık üretmeye başladığına dair haberleri okuyorken, bu sektördeki en büyük rakiplerimizden birinin yakın gelecekte dünya piyasalarında bizi geride bırakabileceğine dair endişeler hiç de yabana atılır türden olmasa gerek.

Fındığa maliyetin altında verilen fiyat, "Kendi ayağımıza mı sıkıyoruz?"sorusunu sorduruyor haklı olarak.

Fındık tarımına dönük endişeler gerçeğe dönüşmez umarım elbette.

Ve fakat...

TMO'nun fındık politikalarına yöneltilen eleştiriler hâlâ tazeliğini korurken, maliyetin 46 lira dolayında olduğuna dair açıklamalar da gündemdeyken çeltik için açıklanan 45 liralık tavan fiyat politikasını anlamakta gerçekten zorlanıyorum.

Ne yapılmak isteniyor, bilemiyorum doğrusu.

Bilen biri varsa bana da anlatsa iyi olur.