Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Önder Duman, Çerkeslerin Osmanlı’ya gerçekleştirdiği göç sürecinde yaşanan büyük kayıpları gündeme getirdi. Samsun Büyükşehir Belediyesi Sanat Merkezi’nde düzenlenen “Çerkes Soykırımı ve Sürgünü” konulu söyleşide konuşan Duman, göç sırasında yaklaşık 500 bin kişinin Osmanlı topraklarına ulaşamadan hayatını kaybettiğini arşiv belgelerine dayanarak açıkladı.
“SEFERE ÇIKAN GEMİLERİN ÇOĞU BATTI YA DA YETERSİZDİ”
Çerkeslerin 1859’dan itibaren Osmanlı’ya göç etmeye başladığını belirten Prof. Dr. Duman, "Bu yolculukta kullanılan gemi ve tekneler ya batmış ya da kapasitelerinin çok üzerinde insan taşımıştır. Bu da beraberinde büyük can kayıplarını getirmiştir" dedi.
Ayrıca, Osmanlı Devleti’nin taşıma imkânlarının yetersiz kaldığını, vapur şirketlerinin yüksek ücret talepleri nedeniyle göç sürecinin daha da zorlaştığını dile getirdi.
SAMSUN’A 5 AYDA 11 BİN ÇERKES GELDİ
Duman, Samsun’un göç sürecindeki önemli duraklardan biri olduğunu belirtti. Osmanlı arşivlerine göre, Eylül 1860 ile Şubat 1861 arasında yalnızca beş ayda Samsun’a 11 bin Çerkes ulaştı. Bu kişilerin bir kısmı Ankara, Konya ve Sivas gibi iç bölgelere gönderilirken, önemli bir kısmı Samsun ve çevresinde kaldı. 1864 yılı kayıtlarına göre, Samsun merkezde 60 bin Çerkesin bulunduğu ifade edildi.
SANATIN TRAVMALAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ VURGULANDI
Etkinlikte konuşan sanatçı ve modacı Zeki Beştepe ise, sürgünün toplumsal hafıza üzerindeki kalıcı etkilerine değindi. “Çerkesler sosyolojik olarak çok büyük bir travma yaşadılar. Bu travma kuşaktan kuşağa aktarıldı” diyen Beştepe, sanatın bu derin acıları ifade etme ve dönüştürmede önemli bir araç olduğunu ancak her zaman kalıcı çözüm sunamayabileceğini belirtti.
Demirören Haber Ajansı
