Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD), 230 yılı aşkın süredir kesintisiz olarak dolaşımda bulunan en küçük madeni para olan 1 sentin (penny) üretimi, beklenmedik bir kararla durduruldu. ABD Darphanesinden yapılan yazılı açıklamada, kararın alınmasında ekonomik nedenler ve değişen tüketici alışkanlıklarının etkili olduğu belirtildi. Bu tarihi karar, paranın değer kaybı ve enflasyonun küresel etkilerini bir kez daha gözler önüne serdi.
ÜRETİM MALİYETİ KENDİ DEĞERİNİ AŞTI: TARİHİ KARARIN PERDE ARKASI
ABD Darphanesi, en düşük değerli para biriminin artık basılmayacağını resmi olarak duyurdu. Edinilen bilgilere göre, 1 sentlik madeni paranın (penny) üretiminin durdurulmasına karar verilmesinin temel sebebi, ekonomik olarak sürdürülebilirliğini kaybetmesi oldu. Darphanenin açıklamasında, kararın alınmasındaki en önemli faktörün, son 10 yılda sent başına düşen üretim maliyetinin hızla artması olduğu kaydedildi.
Bu süre zarfında, 1 sentin üretim maliyeti tam 1,42 sent artarak 3,69 sente yükseldi. Yani, bir sentlik madeni para basmak, devlete kendi değerinin yaklaşık dört katına mal oluyordu. Bu ekonomik rasyonalite kaybı, ABD’nin ihtiyaçlarını karşılamak için artık gerekli olmadığı gerekçesiyle üretimin durdurulması kararında belirleyici oldu.
230 YILLIK TARİH VE TÜKETİCİ ALIŞKANLIKLARI
ABD Darphanesinin 1792 yılında kurulmasının hemen ardından basılan ilk madeni paralardan biri olan 1 sent, 230 yılı aşkın süredir ülkenin mali ve ticari yaşamının bir parçasıydı. Bu tarihi madeni para, nesiller boyunca Amerikalıların günlük alışverişlerinde kullandığı bir sembol haline gelmişti. Ancak yetkililerden alınan bilgiye göre, artan enflasyon ve elektronik ödeme yöntemlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte tüketiciler artık bu en küçük değerli parayı günlük hayatta neredeyse hiç kullanmamaya başladı.
Değişen tüketici alışkanlıkları ve madeni paranın işlem hacminin azalması, maliyet-fayda dengesini tamamen bozdu. Görgü tanıklarının ifadesine göre, kararın, bozuk paranın artık perakende alışverişlerde nadiren kullanıldığı ve çoğunlukla bir yük olarak görüldüğü gözlemleriyle örtüştüğü belirtiliyor. Bu durum, yalnızca ABD ekonomisinde değil, küresel ekonomideki değer kaybı trendlerini ve paranın geleceğini de tartışmaya açmış oldu.
sozcu.com.tr
