Dijital aboneliklerde yeni dönem! Bakanlık harekete geçti

Dijital platformlarda otomatik abonelik yenilemeleri ve üyelik iptali konusunda yaşanan sorunlar Ticaret Bakanlığının gündemine girdi. Bakanlık, tüketicilerden gelen şikâyetler üzerine büyük ölçekli hizmet sağlayıcılarının abonelik uygulamalarını incelemeye aldı. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, TBMM'de yöneltilen yazılı soru önergesine verdiği yanıtta, abonelik sözleşmelerine ilişkin mevzuatın güncellenmesi için çalışma başlatıldığını açıkladı.

DİJİTAL ABONELİKLERDE YENİ DÜZENLEME HAZIRLIĞI

Ticaret Bakanlığı, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında faaliyet gösteren büyük hizmet sağlayıcılarının abonelik işlemlerini araştırıyor.

İncelemeler yalnızca dijital yayın platformlarını değil, abonelik sistemiyle hizmet veren farklı sektörlerdeki şirketleri de kapsıyor. Bakanlık, tespit edilen sorunlara ilişkin bir rapor hazırlıyor. Bu raporun abonelik sözleşmelerine yönelik mevzuat değişikliklerine temel oluşturması bekleniyor. Ancak yeni düzenlemenin kapsamı ve yürürlüğe gireceği tarih henüz açıklanmadı.

İKİ YILDA 1.459 TÜKETİCİ BAŞVURUSU

Ticaret Bakanlığının paylaştığı verilere göre 2025-2026 döneminde dijital aboneliklerle ilgili 1.459 tüketici başvurusu yapıldı. Abonelik hizmetlerinin genelinde en fazla şikâyetin elektronik haberleşme sektöründe yoğunlaştığı belirtildi. 2023-2026 döneminde ise otomatik abonelik yenilemeleri nedeniyle 282 tüketici başvuruda bulundu.

Bakanlık verileri, özellikle tüketicinin bilgisi veya geçerli onayı dışında gerçekleştirilen yenileme işlemlerinin şikâyet konusu olduğunu ortaya koydu.

9 BİN 669 ABONELİK İZİNSİZ YENİLENMİŞ

Bakanlığın açıkladığı geçmiş dönem incelemelerinde, 9 bin 669 tüketicinin yıllık ve sezonluk aboneliklerinin talep ve onayları alınmadan yenilendiği tespit edildi.

Söz konusu işlemleri gerçekleştiren hizmet sağlayıcıya 2022 yılında 5 milyon 946 bin 435 lira idari para cezası uygulandı. Bu cezanın yeni başlatılan inceleme kapsamında değil, geçmişte belirlenen bir ihlal nedeniyle verildiği belirtildi.

ABONELİK İPTALİNDE TÜKETİCİNİN HAKLARI NELER?

Türkiye'de abonelik sözleşmeleri, 6502 sayılı Kanun ve Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği kapsamında düzenleniyor. Mevzuata göre abonelik iptalinin, sözleşmenin kurulmasından daha zor koşullara bağlanması mümkün değil. Belirsiz süreli veya süresi bir yıldan uzun olan belirli süreli aboneliklerde tüketiciler, kural olarak, gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeyi feshedebiliyor.

İlgili istisnalar saklı kalmak üzere, fesih talebinin hizmet sağlayıcıya ulaşmasından itibaren en geç 7 gün içinde yerine getirilmesi gerekiyor. Talebin süresinde sonuçlandırılmaması durumunda, bu sürenin sonrasındaki hizmet için tüketiciden ücret talep edilemiyor. Elektronik haberleşme ve diğer abonelik türlerinde özel düzenlemeler bulunabildiğinden, fesih koşulları hizmete göre değişiklik gösterebiliyor.

OTOMATİK YENİLEMELER YASAKLANACAK MI?

Bakanlığın hazırladığı yeni mevzuatta otomatik yenileme işlemlerine ilişkin hangi kuralların getirileceği henüz belli olmadı.

Aboneliklerin yeniden onaya bağlanması, iptal süreçlerinin kolaylaştırılması veya hizmet sağlayıcılara ek bilgilendirme yükümlülükleri getirilmesi konusunda kesinleşmiş bir karar açıklanmadı. Bu nedenle otomatik abonelik yenilemelerinin tamamen yasaklandığına ilişkin bir düzenleme bulunmuyor.

İZİNSİZ ABONELİK YENİLEMESİNDE NE YAPILMALI?

Tüketicilerin, üyeliklerinin bitiş tarihlerini ve otomatik yenileme koşullarını kontrol etmeleri önem taşıyor. Özellikle kayıtlı kredi kartlarından yapılan düzenli tahsilatların takip edilmesi, istenmeyen yenilemelerin fark edilmesini sağlayabiliyor. Uyuşmazlık yaşayan tüketiciler, ilgili başvuru kanalları üzerinden şikâyette bulunabiliyor ve gerekli koşullarda tüketici hakem heyetlerine başvurabiliyor.

Uygun elektronik haberleşme aboneliklerinin feshi için e-Devlet üzerinden de işlem yapılabiliyor. Ticaret Bakanlığının devam eden incelemelerinin ardından hazırlanacak düzenlemenin, abonelik başlatma, yenileme ve iptal süreçlerinde nasıl değişiklikler getireceği netleşecek.