Günümüzde internet kullanıcıları, herhangi bir sosyal medya platformuna üye olmasalar dahi teknoloji devlerinin radarından kaçamıyor. "Takip pikselleri" adı verilen görünmez grafik dosyaları, sağlık aramalarından alışveriş tercihlerine kadar her türlü veriyi saniyeler içinde şirket sunucularına aktararak kişilerin dijital ayak izlerini kaydediyor.
GÖLGE PROFİLLERLE KİMLİĞİNİZ SAKLANIYOR
Dijital gözetimin en tartışmalı yöntemi olan "gölge profil" uygulaması, bir platformda hesabı bulunmayan kişiler hakkında dahi veri biriktirilmesine imkan tanıyor. IP adresi ve tarayıcı parmak izi gibi teknik verilerle oluşturulan bu profiller, kişi gelecekte ilgili platforma üye olduğunda geçmiş verilerin anında hesaba entegre edilmesini sağlıyor. Araştırmalara göre internetin dev ismi Google, ziyaret edilen her 10 sitenin 7'sinde veri erişimine sahipken; ABD'deki hastanelerin yüzde 66'sı da bu takip teknolojilerini kullanarak hassas sağlık verilerini teknoloji şirketlerine sızdırıyor.
YASAL ÇERÇEVE: KVKK VE GDPR NE DİYOR?
Takip piksellerinin kullanımı Türkiye'de 6698 sayılı KVKK, Avrupa'da ise GDPR kapsamında sıkı kurallara bağlanmış durumda. Reklam ve profil oluşturma amacıyla yapılan veri toplama işlemleri için kullanıcının "açık rızasının" alınması zorunluluğu bulunuyor. ABD'de ise hassas verilerin rızasız paylaşımı nedeniyle Meta ve Google gibi devlere karşı 50'den fazla toplu dava açılmış durumda. Federal Ticaret Komisyonu (FTC), piksellerin gizli çalışmasını "aldatıcı uygulama" olarak nitelendirerek milyonlarca dolarlık cezalar kesmeye devam ediyor.
Anadolu Ajansı
