Emlak sektöründe yetkisiz ilanların ve fiyat manipülasyonlarının önüne geçmek amacıyla uygulamaya alınan Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) sonrası satılık konut ilanlarında düşüş gözlemlendi. Şubat ayından bu yana ilan sayısı yüzde 26 azalarak 1 milyon 618 binden 1 milyon 203 bine geriledi.
EİDS UYGULAMASI VE YENİ DÜZENLEMELER
Ticaret Bakanlığı tarafından geliştirilen EİDS, kiralık taşınmaz ilanlarında 1 Ocak 2025 itibarıyla uygulanmaya başlandı. Sistemin ikinci aşaması 15 Şubat’ta devreye alındı ve satılık taşınmaz ilanları için de zorunlu hale getirildi. Yeni uygulamayla taşınmaz sahipleri ilanlarını doğrudan kendileri veya birinci derece yakınları aracılığıyla yayımlayabiliyor. Ayrıca e-Devlet üzerinden seçtikleri emlak işletmelerine ilan verme yetkisi tanımlayabiliyor.
İLAN SAYISI VE AZALMA ORANI
Doğrulama işlemi tamamlanan ilanlarda EİDS yetki kontrolünün gerçekleştirildiğini gösteren logo veya bilgilendirme ibaresi yer alıyor. Verilen yetki en fazla üç ay süreyle geçerli olup, daha sonra uzatılabiliyor. Endeksa verilerine göre, 15 Şubat ile 9 Haziran tarihleri arasında satılık konut ilan sayısı 415 bin 618 adet azaldı ve düşüş oranı yüzde 26 olarak kaydedildi. Son bir yıllık süreçte satılık taşınmaz ilanlarındaki düşüş yüzde 25,4 seviyesinde gerçekleşti.
UZMAN DEĞERLENDİRMELERİ
Endeksa Genel Müdürü Görkem Öğüt, "EİDS uygulamasıyla birlikte yetkisiz, mükerrer ve gerçeği yansıtmayan ilanlar önemli ölçüde temizlendi. Haziran verileri, düşüşün beklentimizin üzerinde gerçekleştiğini gösteriyor. EİDS sayesinde ilan stokunun daha sağlıklı ve gerçek piyasa koşullarını yansıtan bir yapıya kavuştuğunu görüyoruz. Bu durum hem tüketicilerin daha güvenilir ilanlara ulaşmasını sağlıyor hem de sektörün daha şeffaf ve güvenilir bir yapıya kavuşmasına katkı sunuyor" dedi.
MEVSİMSEL HAREKETLİLİK VE DEĞERLEME SORUNLARI
Öğüt, haziran ayının ilk günlerinden itibaren ilan sayılarında sınırlı bir artış gözlendiğini belirterek, "Yaz dönemine girilmesiyle piyasadaki mevsimsel hareketliliğin ilan girişlerine yansıması normal" ifadelerini kullandı. Gayrimenkul iktisatçısı Ahmet Büyükduman da satılık taşınmaz ilanlarındaki azalmanın en önemli nedeninin EİDS uygulaması olduğunu ifade etti.
Büyükduman, tapu işlemlerinde konut değerinin gerçek rakamlar üzerinden gösterilmesini amaçlayan düzenlemelerin etkisine de dikkat çekerek, "Hem satıcılar hem de alıcılar zaman zaman daha düşük vergi ödemek amacıyla tapuda konutun satış bedelini düşük gösterebiliyor. Burada satılık duyurularının fiyat belirtilmeden sosyal medya hesaplarından yapılması gibi yeni yöntemlere başvurma, daireye branda asılması ve ilana çıkmadan muhtemel alıcılara ulaşmaya çalışmak gibi eski yöntemlere dönüş var. Her satış için değerleme raporu alınırsa bu problemin de aşılabileceğini düşünüyorum" dedi.
Haber Merkezi
