Elektrik, su, doğal gaz ve telefon faturalarının yanına her geçen gün yeni dijital ödemeler ekleniyor. Önceden tek seferlik ücretle satın alınan birçok ürün ve hizmetin abonelik modeline geçmesi, aile bütçelerinde düzenli bir “dijital aidat” oluşmasına neden oluyor.
Video ve müzik platformlarıyla başlayan abonelik sistemi; yapay zekâ uygulamaları, ofis yazılımları, bulut depolama servisleri, oyun üyelikleri, fotoğraf düzenleme programları ve çevrim içi eğitim hizmetleriyle genişliyor.
AYLIK GİDER 4 BİN TL’YE KADAR ÇIKIYOR
Orta gelirli bir ailenin kullandığı standart dijital hizmet paketinde video platformu, müzik uygulaması, çevrim içi alışveriş üyeliği, bulut depolama, ofis yazılımı, yapay zekâ uygulaması ve oyun servisi bulunabiliyor. Bu hizmetlerin toplam aylık maliyeti, kullanılan paketlerin kapsamına göre 2 bin TL ile 4 bin TL arasında değişebiliyor. Banka paketleri, kredi kartı ücretleri, SMS bilgilendirme servisleri, araç takip uygulamaları ve akıllı ev sistemleri de hesaba katıldığında düzenli ödemelerin tutarı daha da artabiliyor.
ABONELİK SİSTEMİ FARKLI ALANLARA YAYILDI
Düzenli ödeme modeli artık yalnızca film, dizi ve müzik platformlarıyla sınırlı kalmıyor. Kullanıcılar; yapay zekâ araçları, antivirüs programları, yabancı dil uygulamaları, çevrim içi eğitim platformları, fotoğraf ve video düzenleme yazılımları için aylık veya yıllık ücret ödüyor. Akıllı güvenlik kameralarının bulut kayıt hizmetleri, görüntülü kapı zilleri ve akıllı saatlerin ayrıntılı sağlık raporları da abonelik sistemiyle sunulabiliyor.
Bazı otomobil üreticileri ise koltuk ısıtma ve gelişmiş sürüş destek sistemleri gibi özellikleri belirli ülkelerde aboneliğe bağlı olarak kullanıma açıyor.
KÜÇÜK ÜCRETLER BİRLEŞEREK BÜYÜYOR
Uzmanlar, aboneliklerde en önemli risklerden birinin ayrı ayrı düşük görünen ücretlerin toplam maliyetinin gözden kaçırılması olduğunu belirtiyor. Aylık 79 TL, 99 TL, 149 TL veya 199 TL tutarındaki üyelikler tek başına sınırlı görünse de aynı hanede 10-15 farklı hizmetin kullanılması, toplam ödemenin birkaç bin liraya çıkmasına neden olabiliyor. Fiyatların dönemsel olarak artırılması ve yıllık paketlerin otomatik yenilenmesi de kullanıcıların ödediği toplam tutarı yükseltiyor.
ÜCRETSİZ DENEMELER OTOMATİK OLARAK YENİLENEBİLİYOR
Dijital platformların sunduğu ücretsiz veya indirimli deneme paketleri, süre sonunda otomatik olarak ücretli aboneliğe dönüşebiliyor. Kullanıcının yenileme ayarını kapatmaması hâlinde ücret, kayıtlı banka veya kredi kartından düzenli olarak tahsil ediliyor. Aktif şekilde kullanılmayan bazı üyeliklerin iptal edilmemesi, aylarca devam eden fark edilmeyen ödemelere yol açabiliyor.
KATILIMCILARIN YÜZDE 36’SI ABONELİKLERİNİ UNUTUYOR
ING Türkiye adına gerçekleştirilen araştırmada katılımcıların yüzde 36’sı, otomatik ödemeye bağladığı bazı abonelikleri unuttuğunu belirtti. Araştırmaya katılanların yarısı, küçük ve düzenli harcamalarının toplam tutarını ancak ay sonunda fark ettiğini veya aynı ödemeyi ne kadar sık yaptığını sonradan anladığını ifade etti. Katılımcıların yüzde 95’i, küçük harcamalardan yapılacak tasarrufun toplam bütçeye katkı sağlayacağını bildirdi.
KÜRESEL ABONELİK EKONOMİSİ BÜYÜYOR
Araştırma kuruluşlarının kullandığı kapsam ve hesaplama yöntemlerine göre küresel abonelik ekonomisinin büyüklüğüne ilişkin farklı tahminler bulunuyor. Bir çalışmada pazar büyüklüğü 2025 için 557,8 milyar dolar, başka bir araştırmada ise 623,61 milyar dolar olarak hesaplandı. Pazarın yıllık ortalama yüzde 13-18 aralığında büyüyerek gelecek yıllarda 1,5 trilyon doların üzerine çıkabileceği tahmin ediliyor.
KREDİ KARTI EKSTRELERİNİN KONTROL EDİLMESİ ÖNERİLİYOR
Düzenli dijital ödemelerin kontrol altında tutulabilmesi için banka ve kredi kartı ekstrelerinin belirli aralıklarla incelenmesi gerekiyor.
Kullanılmayan üyeliklerin iptal edilmesi, aynı hizmeti sunan birden fazla aboneliğin azaltılması ve aile paketlerinin değerlendirilmesi toplam maliyeti düşürebiliyor. Ücretsiz deneme üyeliklerinde otomatik yenileme ayarlarının kontrol edilmesi ve yıllık paketlerin yenilenme tarihlerinin takip edilmesi de fark edilmeyen ödemelerin önüne geçebiliyor.
DİJİTAL ABONELİK KALEMLERİ NELER?
Hanelerin düzenli ödeme yaptığı dijital hizmetler arasında şunlar yer alabiliyor:
- Video ve müzik platformları
- Yapay zekâ uygulamaları
- Bulut depolama hizmetleri
- Ofis ve tasarım yazılımları
- Oyun üyelikleri
- Yabancı dil ve eğitim uygulamaları
- Antivirüs hizmetleri
- Çevrim içi alışveriş üyelikleri
- Akıllı ev ve kamera bulut servisleri
- Araç takip ve navigasyon uygulamaları
- Banka paketleri ve ek mobil hizmetler
Dijital hizmetlerin sayısının artmasıyla bu ödemeler, hanelerin elektrik, su ve doğal gaz gibi düzenli giderlerinin yanında ayrı bir bütçe kalemine dönüşüyor.
Kaynak: www.bbc.com
