Emeklilik sürecinde en çok gözden kaçan konuların başında, son 2520 gün içinde hangi sigorta statüsünden prim ödendiği geliyor. SGK uzmanı Özgür Erdursun’un değerlendirmesine göre, yanlış statüden yapılan emeklilik başvuruları büyük hak kayıplarına yol açabiliyor.
SON 2520 GÜN STATÜYÜ BELİRLİYOR
Türkiye’de SGK 2006 yılında tek çatı altında birleşse de 4/a (SSK), 4/b (Bağ-Kur) ve 4/c (Emekli Sandığı) ayrımı emeklilik hesaplamalarında halen geçerliliğini koruyor. Buna göre, son 2520 gün içerisinde hangi sigorta kolundan en fazla prim ödendiyse, emeklilik işlemi o statüden yapılıyor. Bu nedenle, emekliliğe yaklaşanların son prim günlerini dikkatle planlaması gerekiyor.
EYT KAPSAMI YANILTABİLİR
8 Eylül 1999’dan önce sigortalı olanlar EYT (Emeklilikte Yaşa Takılanlar) kapsamına girse de bu haklardan faydalanmak için belirli prim şartlarını yerine getirmek gerekiyor. SSK’da 5000–5975 gün, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı’nda ise kadınlarda 7200, erkeklerde 9000 gün prim aranıyor. Bu şartları karşılamayanlar EYT avantajlarından yararlanamıyor.
Ayrıca, SSK’da 3600 gün, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı’nda 5400 günle kısmi emeklilik hakkı bulunanlar da EYT düzenlemesinden etkilenmiyor.
YURTDIŞI BORÇLANMASINA DİKKAT
Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının SGK üzerinden yaptıkları borçlanmalarda da dikkatli olmaları gerekiyor. Erdursun’un uyarısına göre, borçlanma başvurusu sırasında yurt dışında çalışmıyor olmak, sosyal yardım veya işsizlik maaşı almamak gerekiyor. Aksi takdirde, bağlanan emekli maaşı faiziyle birlikte geri alınabiliyor.
ŞİRKET ORTAKLARINA KRİTİK UYARI
Limited veya anonim şirket ortaklarının emeklilik başvurularında sigorta statülerine dikkat etmeleri gerekiyor. Yönetim kurulu üyesi olan kişiler için statü tespiti SGK tarafından reddedilebiliyor. Ortaklık yapısı, prim ödemeleri ve görev tanımları dikkatle incelenmeli.
BAŞVURU YAPMADAN ÖNCE HİZMET DÖKÜMÜNÜZÜ KONTROL EDİN
Emeklilik başvurusunda bulunmadan önce SGK hizmet dökümünde çakışan günlerin olup olmadığını, başkalarının primlerinin adınıza işlenip işlenmediğini ve hangi statüden emekli olacağınızı titizlikle kontrol etmeniz gerekiyor. Aksi halde emeklilik hayaliniz gecikebilir veya beklenmedik hak kayıpları yaşanabilir.
SGK uzmanı Özgür Erdursun, bu süreçte en doğru adımın, emeklilik süreci yaklaşmadan eksik günlerin tamamlanması ve doğru statünün belirlenerek başvuru yapılması olduğunu belirtiyor.
sozcu.com.tr