Türkiye'de yaklaşık 90 bin cami bulunmakta ve bu camilerin sadece 20 bini engelli bireylere uygun hale getirilmiş durumda. Bu, ülke genelindeki camilerin yaklaşık %22'sinin engellilerin erişimine uygun olduğunu gösteriyor. Peki, geri kalan camiler neden erişilebilir değil ve bu konuda neden daha fazla adım atılmıyor?
Engelli bireylerin ibadethanelerde ibadetlerini yerine getirmesi, temel insan hakları ve din özgürlüğü çerçevesinde önemli bir konu. Ancak, maalesef birçok cami engelli rampaları, uygun abdest alma yerleri ve diğer erişilebilirlik düzenlemelerinden yoksun. Bu durum, tekerlekli sandalyede yaşamını sürdüren bireylerin camiye gelip ibadet etmelerini neredeyse imkansız hale getiriyor.
Neden Yetersiz Kaldık?
- Farkındalık Eksikliği: Erişilebilirlik konusundaki farkındalık eksikliği, hem kamuoyunda hem de idari mercilerde önemli bir engel teşkil ediyor. Birçok kişi, engelli bireylerin günlük yaşamda karşılaştıkları zorlukları tam olarak anlamıyor veya bu konuda yeterince bilgi sahibi değil.
- Yetersiz Kaynaklar: Erişilebilirlik düzenlemeleri yapmak, maddi kaynak ve planlama gerektirir. Birçok cami, gerekli finansmanı bulmakta zorlanabilir ve bu da erişilebilirlik projelerinin hayata geçirilmesini geciktirebilir.
- Mevzuat ve Denetim Eksikliği: Mevzuatta yer alan erişilebilirlik gerekliliklerinin denetimi ve uygulanması konusunda ciddi eksiklikler bulunuyor. Yasal zorunluluklar ve bu zorunlulukların etkin bir şekilde denetlenmesi, mevcut durumu iyileştirebilir.
- Toplumun Desteği ve Katılımı: Erişilebilirlik konusunun çözümü, toplumsal destek ve katılım gerektirir. Toplumun bu konuda daha duyarlı hale gelmesi ve engelli bireylerin ihtiyaçlarını önceliklendirmesi önemlidir.
Çözüm Yolları:
1.Diyanet İşleri Başkanlığı’nın Rolü: Diyanet İşleri Başkanlığı, bu konuda daha aktif bir rol üstlenmelidir. Camilerin erişilebilirlik standartlarına uygun hale getirilmesi için bir eylem planı oluşturulmalı ve bu planın uygulanması denetlenmelidir.
2.Farkındalık Kampanyaları: Toplumda engelli bireylerin karşılaştığı zorluklar hakkında farkındalık yaratmak amacıyla kampanyalar düzenlenmelidir. Bu, toplumun engelli bireylere daha duyarlı hale gelmesini sağlayabilir.
3.Finansal Destek ve Teşvikler: Erişilebilirlik projelerini desteklemek için finansal teşvikler sağlanmalıdır. Yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşları bu konuda iş birliği yapabilir.
4. Eğitim ve Danışmanlık: Cami yönetimlerine ve inşaat sektörüne yönelik eğitim programları düzenlenerek, erişilebilirlik konusunda bilinçlendirme ve teknik destek sağlanmalıdır.
Engelli bireylerin ibadethanelerde ibadetlerini rahatça yapabilmeleri, onların en temel haklarından biridir. Bu hakkın sağlanması için toplumun her kesimine görev düşmektedir. Diyanet İşleri Başkanlığı başta olmak üzere tüm ilgili kurumlar, bu konuda daha etkin adımlar atmalı ve engelli bireylerin ibadetlerini rahatça yapabilecekleri bir ortam oluşturulmalıdır. Engelli bireylerin haklarına saygı göstermek, toplumsal adalet ve eşitlik ilkesinin gereğidir.