Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimlerin tetiklediği petrol fiyatlarındaki sert yükseliş, Mart ayında akaryakıt fiyatları üzerinde tarihi bir zam baskısı oluşturdu. Ancak 4 Mart 2026 itibarıyla yeniden devreye alınan eşelmobil sistemi, maliyet artışlarının önemli bir kısmını Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden absorbe ederek vatandaşın üzerindeki yükü hafifletti.
MOTORİNDE 17 LİRALIK FARK POMPAYA YANSIMADI
Yapılan hesaplamalara göre, Mart ayı boyunca dünya piyasalarındaki artışlar nedeniyle motorinde litre başına oluşan yaklaşık 17 TL, benzinde ise 12 TL'ye yakın maliyet artışı eşelmobil mekanizması sayesinde fiyatlara tam olarak yansıtılmadı. Bu sistemle, fiyat artışlarının %75’ine kadar olan kısmı ÖTV’den karşılanarak pompa fiyatları dengelendi.
BİR DEPODA 830 TL'LİK DESTEK
Eşelmobil freni sayesinde tüketicinin cebinden çıkan tutar önemli ölçüde azaldı. Hesaplamalar, motorin kullanan bir araç sahibinin 50 litrelik bir depoda yaklaşık 830 TL, benzinli araç sahibinin ise yaklaşık 500 TL ek maliyetten korunduğunu gösteriyor. Günlük bazda bakıldığında ise Türkiye genelinde tüketilen motorin miktarından dolayı günlük 1,3 milyar liralık zam baskısının kamu tarafından üstlenildiği ifade ediliyor.
SİSTEMİN TOPLAM MALİYETİ 43 MİLYAR TL
Mart ayı genelinde mazot ve benzin için uygulanan bu vergi desteğinin toplam maliyetinin yaklaşık 43 milyar TL seviyesine ulaştığı hesaplanıyor. Eğer bu mekanizma devreye girmemiş olsaydı, Nisan başı itibarıyla yaklaşık 77 TL olan motorinin litre fiyatı 94 TL'ye, 62-63 TL bandındaki benzinin ise 73 TL seviyelerine çıkacağı öngörülüyordu.
EŞELMOBİL SİSTEMİ NEDİR?
Akaryakıt fiyatlarındaki artışların, vergiden düşülerek pompa fiyatlarına yansıtılmaması esasına dayanan eşelmobil sistemi, özellikle enflasyonla mücadele ve tüketiciyi koruma amacıyla jeopolitik kriz dönemlerinde kritik bir araç olarak kullanılıyor. Mevcut sistemde maliyet artışları ÖTV miktarını sıfırlayana kadar bu kaynaktan karşılanmaya devam ediyor.
Haber Merkezi
