Atatürk Parkı’ndaki Onur Anıtı 1931’de “Gazi Heykeli” olarak açılmış.
Daha sonraki yıllarda “Atatürk Heykeli” olarak anılmış.
70’li yıllarda Ordu’dan Fuar için Samsun’a geldiğimiz zaman Atatürk Heykeli’ni de ziyaret eder önünde fotoğraf çektirirdik.
Yıllar geçti.
1986’da gazetem Cumhuriyet beni Samsun’a görevlendirdi.
Cumhuriyet Bürosu için aradığımız ofisi Atatürk Heykeli’nin tam karşısında bulduk.
Atatürk Heykeli tam karşımızdaydı.
Resmi ve özel törenler Atatürk Heykeli önünde yapıldığı için bizim için de kolaylık oluyordu.
Büroda yaptığımız haber çalışmalarında ve röportajlarda Atatürk Heykeli de görülüyordu, çekilen fotoğraf röportajlara ayrı bir değer katıyordu.
Adres soranlara da Atatürk Heykeli’nin tam karşısındayız diyorduk.
Aradan birkaç ay geçmişti ki bürodan dışarıya bakarken bir bekçi ile elinde video kamera olan birinin tartışmasına tanık oldum.
Tartışma uzayınca merak ettim.
Bekçi ile yurt dışından gelmiş bir vatandaşın neden tartıştığını merak ettim.
12 Eylül yönetimi kamera çekimini yasaklamış.
1983’de çok partili döneme geçilmiş.
O genelge kayıtlarda kalmış!
O yasak yıl 1986 olmasına rağmen devam ediyormuş.
Fotoğraf çekmek serbestmiş, kamera ile çekim yasakmış!
Gülmemek için kendimi zor tuttum.
Neyse birkaç gün sonra konuyu ilgili makamlara bildirdim.
“Bu yasağı yurt dışından gelmiş olan turistlere anlatamayız, gülünç duruma düşeriz” dedim.
Yasağın kalkıp kalkmadığını bilmiyorum ama ilgililer kamera ile görüntü alınmasına izinvermişlerdi.
Neyse Gazi Heykeli’nden Atatürk Heykeli’ne geldik.
Yıllar sonra Atatürk Heykeli, Atatürk Anıtı olarak anılmaya başlandı.
“Heykel” yerini “Anıt”a bıraktı.
Günümüzde de “Onur Anıtı”oldu.
Onur Anıtı deyince Samsun Atatürk Anıtı akla geliyor.
Samsun’un İlkadım ilçesindeki Atatürk Parkı’nda yer alan ve şehrin simgesi haline gelen anıttır.
Mustafa Kemal’in Samsun’a çıktığı noktaya dikilen anıt Kurtuluş Savaşı’nın başlangıcı sayılan bu anı simgelemekte ve Cumhuriyet tarihinin ilk anıtlarındandır.
Hatta Samsun Kent HaberChatGPT isimli yapay zeka programına “Samsun'un simgesi nedir?” diye sormuş.
Yapay zeka bu soruya dikkat çekici şu yanıtı vermiş:
“Samsun'un simgesi, Atatürk Anıtı'dır.
Bu anıt, ‘Onur Anıtı’ olarak da bilinir ve Atatürk'ün Samsun'a çıkışını ve Kurtuluş Savaşı'nı başlatmasını simgeler.
Avusturyalı heykeltıraş Heinrich Krippel tarafından yapılan bu anıt, 19 Mayıs 1931'de açılmıştır ve Samsun'un merkezinde yer almaktadır.
Atatürk Anıtı, Samsun'un tarihi ve kültürel değerlerinin bir sembolü olarak büyük öneme sahiptir.”
Yine Samsun Kent Haber’e konuşan Tarih Araştırmacısı Baki Sarısakal, Kültür Yolu Afişinde yer alan Saat Kulesi’ne tepkisini şöyle göstermiş:
“Samsun'un simgesi Saat Kulesi mi, Onur Anıtı mı?
Onur Anıtı tüm dünyada biliniyor.
Saathane Meydanında ki Saat Kulesi'nin bu festival için ana görsel olarak seçilmesi çok yanlış olmuş.
Saat Kulesi'nin böylesi bir festival için ana görsel olması yakışmamış.
Samsun'un simgesi Onur Anıtı'dır.
Festival için ana görsel olarak belirlenen Saat Kulesi için tarihi kule notu düşülmüş.
Bu kule orijinal değildir.
Orijinal tarihi kule 1939 yılı depreminde yıkıldı.
Şuan Saathane Meydanında bulunan Saat Kulesi, yıkılan kulenin birebir kopyasıdır.
Yani festivalin tanıtım afişinde bu Saat Kulesi için belirtilen tarihi ifadesi doğru değildir.”
Atatürk Anıtı/Heykeli her il ve ilçede var!
Onur Anıtı ise bir tane o da Samsun’da!
Fazla söze gerek yok!