ABD Atom Bilimcileri Bülteni (Bulletin of the Atomic Scientists), insanlığın kendi ürettiği teknolojilerle kendisini yok etme riskini temsil eden sembolik "Kıyamet Saati"ni (Doomsday Clock) 2026 yılı için güncelledi. Yapılan son değerlendirmelerle birlikte saat, tarihin en ileri noktası olan gece yarısına 85 saniye kalaya getirildi. Geçtiğimiz yıl 89 saniye olarak belirlenen saat, 4 saniye daha ileri alınarak insanlığın felakete her zamankinden daha yakın olduğu mesajını verdi.
DÜNYAYI TEHDİT EDEN 4 TEMEL RİSK
Bilim ve Güvenlik Kurulu, saatin akrebini ileri alma kararına gerekçe olarak dört ana başlığa dikkat çekti. Rusya-Ukrayna savaşı, Hindistan-Pakistan arasındaki sınır çatışmaları ve ABD ile İsrail’in İran’a yönelik operasyonları sonrası tırmanan nükleer gerilim listenin başında yer aldı. Ayrıca, kontrolsüz yapay zeka gelişimi, biyoteknolojinin kötüye kullanılma riski ve küresel ısınmaya karşı somut adımların atılamaması varoluşsal tehditler olarak nitelendirildi.
YAPAY ZEKA VE DEZENFORMASYON TEHLİKESİ
Bu yılki raporda yapay zeka (YZ) teknolojileri özel bir yer tuttu. Kurul, yapay zekanın askeri sistemlere denetimsiz entegrasyonu ve biyolojik silah üretiminde kolaylaştırıcı bir rol oynama potansiyeli konusunda ciddi uyarılarda bulundu. Bunun yanı sıra, büyük ölçekli dezenformasyon kampanyalarının ve bilgi manipülasyonunun demokratik kurumları zayıflatarak küresel güvenliği baltaladığına vurgu yapıldı.
NÜKLEER ANLAŞMALAR ÇÖKÜYOR MU?
Bilim insanları, stratejik nükleer silah stoklarını sınırlayan anlaşmaların sona erme noktasına geldiğini hatırlattı. ABD ve Rusya arasındaki son nükleer anlaşmanın süresinin dolmak üzere olması, yarım asır sonra ilk kez kontrolsüz bir nükleer silahlanma yarışı ihtimalini doğurdu. Kurul Başkanı Daniel Holz, dünyanın "biz ve onlar" şeklinde kutuplaşmasının, küresel güveni tamamen yıktığını belirtti.
SAAT GERİ ÇEKİLEBİLİR Mİ?
Kıyamet Saati, bir öngörüden ziyade küresel liderlere ve toplumlara yönelik bir "uyandırma servisi" olarak kabul ediliyor. Bilim insanları, nükleer silahsızlanma konusunda ciddi adımlar atılması, yapay zeka için uluslararası etik kurallar belirlenmesi ve iklim kriziyle mücadelede radikal kararlar alınması durumunda saatin yeniden geri alınabileceğini hatırlattı.
Anadolu Ajansı
