2026 yılı fındık alım fiyatları önceki gün açıklandı.
Giresun kalite fındık için 255 lira, levant kalite fındık için ise 250 lira fiyat belirlendi.
Ancak ziraat odalarının bir kilogram fındığın maliyetini yaklaşık 250 lira olarak hesapladığı dikkate alındığında, açıklanan 250-255 liralık fiyat üreticilerde büyük bir hayal kırıklığı yarattı.
Çünkü ziraat odaları, maliyetin üzerinde makul bir kazanç sağlayacak şekilde 300 liranın üzerinde bir fiyat bekliyordu.
Bu fiyat, fındığı dalda bırakmaz elbette; ancak üreticiyi de memnun etmeyeceği ortada.
Türkiye'de Çiftçi Kayıt Sistemi'ne (ÇKS) göre 400 binin üzerinde kayıtlı fındık üreticisi bulunuyor.
ÇKS'ye kayıtlı olmayanlar da dikkate alındığında, geçimini fındıktan sağlayan üretici sayısının yaklaşık 500 bin olduğu tahmin ediliyor. Ortalama dört kişilik aile hesabıyla bakıldığında, yaklaşık 2 milyon insanın geçimi doğrudan fındığa bağlı.
Üretim ağırlıklı olarak Doğu ve Batı Karadeniz'de yoğunlaşıyor.
Ordu, Samsun, Giresun, Düzce ve Sakarya ilk akla gelen iller olsa da fındık üretimi yaklaşık 30 ilde yapılıyor.
Bununla birlikte, üreticinin temel geçim kaynağının fındık olduğu iller; Ordu, Giresun, Trabzon, Samsun, Sakarya ve Düzce olarak öne çıkıyor. Üreticilerin önemli bölümü de bu illerde yaşıyor.
TMO kayıtlarına göre Türkiye'de 7 milyon 345 bin dekar alanda fındık tarımı yapılıyor.
Bu yıl ürünün bol olacağı tahmin ediliyor.
Geçmiş yıllarda rekolte tahminlerinin önemli bölümü gerçekleşmedi. Buna rağmen bu yıl rekoltenin yaklaşık 665 bin ton olacağı yönünde resmi tahminler bulunuyor. Resmi veriyi aktarmak gerekiyor; ancak rekolte tartışmalarının çoğu zaman fiyatı aşağı çekmek isteyen çevreler tarafından istismar edildiği de bilinen bir gerçek.
Bu nedenle rekolte konusu her zaman dikkatle değerlendirilmesi gereken bir başlık olmuştur.
Üreticilerde hayal kırıklığı yaratan 250 liralık açılış fiyatının, yüksek rekolte beklentisinden etkilenip etkilenmediğini bilemem. Bildiğim tek şey, bu fiyatın üreticiyi memnun etmediğidir.
Dün Ordu Ziraat Odası'nı aradım.
Edindiğim bilgiye göre oda yönetimi de 300 liranın üzerinde bir fiyat açıklanmasını bekliyormuş.
Çünkü ziraat odaları maliyetin yaklaşık 250 lira olduğunu ifade ediyor.
Fındık, ülkemizin stratejik ürünlerinden biri olarak kabul ediliyor.
Dünya fındık üretiminin yaklaşık yüzde 70'i Türkiye'de gerçekleştiriliyor.
Madem ki böylesine stratejik bir ürüne sahibiz, o halde üreticisinin de emeğinin karşılığını almasını sağlamalıyız.
Üretici küstürülmemeli.
Maliyetle neredeyse aynı seviyede açıklanan fiyatın üreticiyi tatmin etmesi mümkün görünmüyor.
Bugün üretici, "Fındık yetiştirmeyeceğim." demez belki.
Ama zarar ederek üretime ne kadar devam edebilir?
Asıl cevaplanması gereken soru budur.
Fındıkta dünya lideriysek, bu üstünlüğün değerini de bilmek zorundayız.
Haksız mıyım?