195 Lira inadı yüzünden milli servet tekellere teslim ediliyor! Üreticinin tek talebi var, dünya piyasası gerçeğine uygun 400 TL taban fiyatıyla devlet kendi çiftçisinin yanında yer almalıdır.
Türkiye’nin en değerli milli servetlerinden biri olan fındıkta, üreticinin sabrı tükeniyor ve alın terinin hakkını alıp alamayacağı, devletin kurumu Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) izlediği bıçak sırtı bir politikaya takılmış durumda.
Serbest piyasada bir ara 350-380 liraları görerek gücünü kanıtlayan fındık fiyatının, bugünlerde 270-285 lira bandına gerilemesinin tek ve büyük sorumlusu, TMO’nun 195 liralık fiyatta inatçı duruşudur.
Devletin bu düşük fiyatı, piyasayı regüle etmek yerine, maalesef uluslararası tekellere ve düşük fiyata fındık kapatmak isteyen büyük alıcılara adeta bir koz veriyor.
Tüccarlar, üreticinin karşısına geçip "Devlet bile 195 TL diyor, biz sana 270 TL vererek zaten cömert davrandık" diyerek fiyatı psikolojik olarak aşağı çekiyor.
Bugün 270 TL, fındığın hak ettiği değer değil, TMO'nun baskısına rağmen piyasanın tutunabildiği son direnç noktasıdır.
Karadeniz’den yükselen ses, bu haksızlığa karşı tek bir beklentide birleşiyor:
“TMO, taban fiyatını derhal 400 liraya yükseltmeli!”
Bu beklenti ne bir temenni ne de yüksek bir pazarlık rakamıdır; bu, artan maliyetler ve küresel piyasa gerçekleri karşısında üreticinin hayatta kalma talebidir.
Fındığın uluslararası piyasalardaki değeri, işlenmiş iç fındık fiyatlarının ton başına 10.000 ila 16.000 ABD Doları arasında seyretmesiyle bellidir. Bu rakamlar, Türkiye’nin fındık devi konumuna yaraşır bir şekilde, kabuklu fındığın TL karşılığının bugünkü kurla en az 300 liranın çok üzerinde olması gerektiğini matematiksel olarak gösteriyor.
Diğer yandan, üreticinin fındık bahçesindeki maliyetleri de görmezden gelinemez. Gübre, mazot ve işçi yevmiyeleri, geçen yıla göre rekor seviyelere ulaşmışken, 195 TL’lik TMO fiyatı, üreticinin sadece maliyetlerini bile zorlukla karşılayacaktır.
Unutulmamalıdır ki, TMO’nun bu büyük çelişkiye ve haksızlığa son vermesi, fiyatı uluslararası değerlere göre acilen güncellemesi ve 400 TL beklentisine cevap vermesi hem üreticiyi hem de Türkiye'nin dış ticaret dengesini koruyacaktır.
Aksi takdirde, bu yanlış politika, üreticinin toprağına küsmesine neden olacak ve Türkiye'nin fındık liderliğini riske atacaktır. TMO, yani Devlet kendi üreticisi için çabalamalıdır.