1924 yılında, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün de imzasını taşıyan bir beratla Samsun’a İstiklal Madalyası verilmesi kararlaştırılmış; ancak çeşitli nedenlerle bu madalya şehre ulaştırılamamıştı.
Bu tarihi eksiklik giderildi.
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından 1924 yılında İstiklal Madalyası’yla ödüllendirilen, Milli Mücadele’nin sembol şehirlerinden Samsun’a bu onurlu nişane, 101 yıl aradan sonra düzenlenen törenle resmen takdim edildi.
TBMM Şeref Holü’nde gerçekleştirilen törende, Samsun’a Milli Mücadele yıllarındaki kahramanlığı dolayısıyla verilen İstiklal Madalyası, Samsun Valisi Orhan Tavlı’ya teslim edildi.
İstiklal Madalyası Samsun Müzesi’ndeki yerini aldı.
İstiklal Madalyası’nın Samsun’a verilmesinin temelinde, 1919 yılında Milli Mücadele’nin başında gösterilen büyük fedakârlık yer aldı.
Samsun Mavnacılar Loncası, o dönemde İstanbul’dan Anadolu’ya gizlice mühimmat taşıyarak Kurtuluş Savaşı’nın isimsiz kahramanları arasında yer almıştı.
Bu cesur girişim, 11 Şubat 1924’te TBMM kararıyla İstiklal Madalyası ile ödüllendirildi. Ancak arşiv kayıtlarına göre, madalya ve beratlar 14 Nisan 1924’te Başbakanlık tarafından Milli Savunma Bakanlığı’na iletilmesine rağmen, çeşitli nedenlerle Samsun’a teslim edilemedi. Yıllar süren araştırmalar ve resmi süreçlerin tamamlanmasıyla, madalya 101 yıl sonra Samsun Valiliği’ne teslim edilerek sembolik olarak takdim edildi.
Bu anlamlı gelişme, Samsun’un Milli Mücadele’deki öncü rolünü bir kez daha vurgularken, kentin kahramanlık mirasına da resmi bir nişan eklemiş oldu.
İstiklal Madalyası 101 yıl sonra teslim edildikten sonra Samsun için “Gazi şehir” ifadesi kullanılmaya başlandı.
Kurtuluş Savaşı’nda halkın göstermiş olduğu üstün kahramanlıklar sebebiyle Antep’e 8 Şubat 1921 tarihinde TBMM tarafından “Gazi”lik unvanı verilmiş, Antep Gaziantep olmuştu.
Milli Mücadele’deki öncü rolü nedeniyle Samsun’a da “Gazi Şehir Samsun” yakışmaz mı?