Gebelikte şeker yüklemesi tartışması! Canan Karatay 'zehir' dedi, uzmanlar yanıt verdi

Gebelik sırasında ortaya çıkabilen ve anne ile bebeğin sağlığını etkileyebilen gebelik diyabetinin belirlenmesinde kullanılan şeker yükleme testi yeniden tartışma konusu oldu. Kalp ve İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Canan Karatay, ATV Haber'e yaptığı açıklamada testin zararlı olduğunu öne sürdü. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Aslı Alay ise testin güvenli olduğunu belirterek gebelik diyabetinin yol açabileceği risklere dikkat çekti. Tıbbi kılavuzlarda önerilen glukoz tarama ve tolerans testleri, gebelik diyabetinin tanısında kullanılan standart yöntemler arasında yer alıyor.

CANAN KARATAY'DAN ŞEKER YÜKLEMESİNE SERT TEPKİ

ATV Haber'e konuşan Prof. Dr. Canan Karatay, gebelikte uygulanan şeker yükleme testinin anne ve bebek için zararlı olduğunu öne sürdü.

Karatay, açıklamasında "Çok büyük zehirdir. Şeker yüklemesinin gebeler ve gebenin karnındaki bebek için zehirdir. Yetişkin dozunu siz 650 gram bebeğe veriyorsunuz. Pankreasını da bağırsağını da bozuyor bebeğin." ifadelerini kullandı.

Karatay'ın glukoz yükleme testinin bebeğin organlarına zarar verdiği yönündeki iddiası, mevcut tıbbi kılavuzlarla desteklenmiyor. Testte kullanılan glukoz anneye ağız yoluyla veriliyor; bu işlem, bebeğe doğrudan aynı miktarda glukoz verilmesi anlamına gelmiyor.

KARATAY: ANNE ADAYLARI KENDİ KAN ŞEKERİNİ ÖLÇEBİLİR

Gebelik diyabetinin evde yapılacak kan şekeri ölçümleriyle takip edilebileceğini savunan Karatay, şu açıklamayı yaptı:

"Kan şekeri ve şeker hastalığı tehlikelidir. Bu gayet basit. Hamile anne ölçüm aleti alacak, açlık şekeri 100'ün altında olacak, tokluk şekeri 140'ın altında olacak. Bir şey yedikten 2 saat sonra kan şekeri yüksekse o yediğin şeyi yemeyeceksin, bu kadar basit. Kendi kan şekeri testinizi kendiniz yapabilirsiniz."

Ancak evde yapılan kan şekeri ölçümleri, gebelik diyabetinin takibinde kullanılmakla birlikte standart tanı testlerinin her durumda yerine geçmiyor. ABD Ulusal Diyabet ve Sindirim ve Böbrek Hastalıkları Enstitüsü (NIDDK), gebelik diyabetinin teşhisinde glukoz tarama testi ve oral glukoz tolerans testinin kullanıldığını belirtiyor.

KADIN DOĞUM UZMANINDAN FARKLI AÇIKLAMA

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Aslı Alay ise gebelikte şeker yüklemesinin önemine dikkat çekti.

Alay, gebelik diyabetinin zor doğum, doğum sırasında bebeğin omzunun takılması ve yenidoğan yoğun bakım ihtiyacı gibi risklerle ilişkili olduğunu belirterek "Bu testin ne size ne de bebeğinize herhangi bir zararı yoktur" dedi.

Gebelik diyabetinin anne ve bebek açısından oluşturabileceği riskler, Amerikan Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanları Kolejinin (ACOG) bilgilendirmelerinde de yer alıyor. ACOG, kontrol altına alınmayan gebelik diyabetinin iri bebek, doğum travması, yenidoğanda düşük kan şekeri ve bazı gebelik komplikasyonlarıyla ilişkili olduğunu bildiriyor.

DSÖ GEBELİKTE ŞEKER YÜKLEMESİ HAKKINDA NE DİYOR?

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), gebelikte ortaya çıkan kan şekeri yüksekliğinin tanımlanması için 75 gramlık oral glukoz tolerans testine dayanan tanı ölçütlerini kabul ediyor.

Ancak DSÖ'nün açıklamalarında önemli bir ayrıntı bulunuyor. Kurum, gebelik diyabetinin tüm hamilelerde hangi yöntemle taranması gerektiğine ilişkin genel bir önerisinin bulunmadığını belirtiyor. Dolayısıyla DSÖ'nün tanı ölçütlerini kabul etmesi, bütün gebelere tek tip tarama yöntemi önerdiği anlamına gelmiyor.

GEBELİKTE ŞEKER YÜKLEMESİ KAÇINCI HAFTADA YAPILIYOR?

Uluslararası tıbbi kılavuzlara göre gebelik diyabeti taraması genellikle gebeliğin 24 ile 28'inci haftaları arasında gerçekleştiriliyor.

ACOG, daha önce diyabet tanısı bulunmayan gebelerde bu dönemde tarama yapılmasını öneriyor. Diyabet açısından risk faktörü taşıyan gebelerde ise daha erken değerlendirme gerekebiliyor.

Uygulamada kullanılan yöntemler arasında 50 gramlık glukoz tarama testi ile 75 veya 100 gramlık oral glukoz tolerans testleri bulunuyor. Hangi yöntemin uygulanacağı, kullanılan klinik protokole ve gebenin sağlık durumuna göre belirleniyor.

ŞEKER YÜKLEME TESTİ BEBEĞE ZARAR VERİR Mİ?

Mevcut tıbbi kanıtlar, standart şekilde uygulanan gebelikte glukoz tolerans testinin bebeğe zarar verdiği iddiasını desteklemiyor. Test, uluslararası tıbbi kılavuzlarda gebelik diyabetinin belirlenmesi amacıyla kullanılan yöntemler arasında yer alıyor.

Bununla birlikte test sırasında bazı gebelerde bulantı, baş dönmesi veya rahatsızlık hissi görülebiliyor. Testin uygulanması ve sonuçlarının değerlendirilmesi sağlık profesyonellerinin gözetiminde yapılmalı.

Gebelik diyabetinin tanı ve tedavisinin gecikmesi ise anne ve bebek açısından sağlık risklerini artırabiliyor.

ANNE ADAYLARI NE YAPMALI?

Gebelikte şeker yüklemesine ilişkin farklı açıklamalar gündeme gelse de anne adaylarının tarama ve tanı kararlarını yalnızca sosyal medyadaki yorumlara veya kişisel görüşlere dayanarak vermemesi önem taşıyor.

Gebelik diyabeti çoğu zaman belirgin bir şikâyete yol açmadan gelişebildiği için düzenli gebelik kontrolleri ve uygun tarama yöntemleri erken teşhiste önemli rol oynuyor.

Şeker yükleme testi konusunda endişesi bulunan anne adaylarının, kadın hastalıkları ve doğum uzmanlarıyla görüşerek kendilerine uygun yöntemi belirlemeleri gerekiyor.