Bilim dünyası, DNA'sını onararak olağanüstü bir şekilde ömrünü uzatan Grönland balinasını araştırmaya başladı. Doğada en uzun ömürlü memeliler arasında yer alan ve 250 yıla kadar yaşayabilen bu dev deniz canlısının, yaşlanmaya karşı kendini korumaya aldığı belirtildi. Bilim insanları, balinadaki bu sırrın çözülmesi durumunda kanser ve yaşlanma gibi sorunların tarihe karışabileceğini dile getiriyor.
UZUN ÖMÜRLÜLÜĞÜN SÜPERSTARI
Grönland balinası, uzun ömürlülük özelliğiyle bilim insanlarının dikkatini çekti. Doğada en uzun ömürlü memeliler arasında yer alan bu tür, Wellcome Sanger Enstitüsü’nden evrimsel genetikçi Dr. Alex Cagan tarafından "uzun ömürlülüğün süperstarı" olarak tanımlandı.
New York Rochester Üniversitesi’nden araştırmacılar, balinalar üzerinde yaptıkları çalışmalarda önemli bir keşif gerçekleştirdi. Balinalarda CIRBP (Cold-Inducible RNA Binding Protein) adı verilen özel bir proteinin, hücrelerin hasarlı DNA’yı olağanüstü doğrulukla onarmasına yardımcı olduğu saptandı.
CIRBP PROTEİNİ İNSAN HÜCRELERİNDE DENENDİ
Araştırma ekibinden Prof. Vera Gorbunova, bu proteinin kanser gelişimini engellediğini ve hücre yaşlanmasını yavaşlattığını ifade etti. Gorbunova, Grönland balinasının, DNA’sı hasar gördüğünde bile mutasyonlara karşı son derece dirençli olduğunu söyledi.
Araştırma ekibi, balinalardan elde edilen CIRBP proteini ile yapılan deneylerde önemli bir başarı kaydetti. Protein, insan hücrelerine aktarıldığında DNA onarımını daha doğru şekilde gerçekleştirdiği gözlemlendi. Deneyler, aynı proteinin meyve sineklerinin yaşam süresini de uzattığını ortaya koydu. Bu bulgu, gelecekte insan ömrünü uzatabilecek tedavilere kapı aralıyor olarak değerlendirildi.
SOĞUK İKLİM VE YENİ TEDAVİ HEDEFLERİ
Araştırmacılar, balinanın soğuk Arktik sularında yaşamasının da bu uzun ömürlülükte önemli bir rol oynadığını düşünüyor. Düşük sıcaklıklarda CIRBP seviyesinin arttığı tespit edildi. Bu durumun, balinaların hücresel onarım kapasitesini güçlendiriyor olabileceği kaydedildi.
Nature dergisinde yayımlanan çalışma, DNA'nın kendini daha iyi onarmasını sağlayan yeni tedavi yaklaşımlarına ışık tutuyor. Dr. Cagan, "Sonuçlar oldukça ikna edici. Başka laboratuvarlar tarafından da doğrulanırsa, yaşlanma ve kanserle mücadelede devrim yaratabilir" dedi.
Araştırma ekibi şimdi, CIRBP proteininin veya onu aktive eden ilaçların daha kısa ömürlü memelilerde güvenli bir şekilde DNA onarımını iyileştirip iyileştiremeyeceğini test edecek. Prof. Gorbunova, çalışmanın geleceğini şu sözlerle özetledi:
"Grönland balinaları bu proteinin seviyelerini olağanüstü düzeyde artıracak şekilde evrimleşmiş. Şimdi asıl soru şu: Aynı mekanizmayı insanlarda da güvenli biçimde harekete geçirebilir miyiz?"
Haber Merkezi
