İdrarınız genellikle bakteri içermez. İdrar yolu enfeksiyon ilacı olası bakteri oluşumunu önlemeye yardımcı olsa da bazı durumlarda bakteriler boşaltım sistemini etkileyebilir. Filtrasyon işlemi böbreklerin faaliyetleri arasında yer alır ve idrarın süzülme işlemini ifade eder. Kandan süzülen mikroorganizmalar, fazla su ve atık ürün olarak değerlendirilen çıktılar böbrekler tarafından elimine edilir. Eliminasyon sonucu ortaya çıkan idrar kontamine bir yapıya sahiptir. Üriner sistem kontaminasyonu önleyerek idrarın dışarı atılmasını sağlasa da bazı durumlarda bakteriler sistem içerisine girebilir ve vücuda giren bakteriler enfeksiyon, iltihaplanma gibi sorunların ortaya çıkmasına neden olabilir. Bunun sonucunda oluşan idrar yolu enfeksiyonu (İYE), üriner sistemde yaygın olarak görülen bir enfeksiyon türüdür. Sıvı atıklardan biri olan idrar üriner sistem tarafından üretilir ve depolanır. Böbrekler, üreterler, mesane ve üretra, üriner sistemi meydana getiren organlardır. Olası bir enfeksiyon tüm bu bölümleri etkiler. Takviye ilaçlar ve doğru gıdalar ile bu rahatsızlığı tedavi etmek mümkündür. Tedavi süresince Cranberry kapsülleri İYE oluşumunu önlemeye yardımcı olabilir.
İdrar yolu enfeksiyonları her 5 kadından 1’inde, hayatlarının herhangi bir döneminde ortaya çıkabilir. Kadınlarda sık görülmesinin nedeni üretranın kadınlarda daha kısa olması ve bağırsaklarda yaşayan escherichia coli(E. Coli) bakterilerinin yaygın olarak bulunduğu anüse yakın olmasıdır. Yaş ilerledikçe sistit gelişimi riski artış gösterir. İdrar yolu enfeksiyonu sistem boyunca meydana gelen bir enfeksiyon ilken sistit bakterilerin mesaneye girmesi ve iltihaplanmaya neden olmasıyla karakterizedir. Rahatsızlık kadınlarda yaygın olmasına rağmen erkeklerde, çocuklarda ve ileri yaşlarda da görülebilir. Özellikle çocukların %1-2’sinde idrar yolu enfeksiyonuna rastlanır. Her yıl 8-10 milyon doktor muayenesi idrar yolu enfeksiyonu şikayetleri nedeniyle yapılmaktadır. Peki bu durum kronik bir hastalığa dönüşebilir mi? İdrar yolu enfeksiyonuna dair nedenleri, belirtileri ve olası çözüm yollarını gelin birlikte inceleyelim.
İdrar Yolu Enfeksiyonu Nedenleri
Bakterilerin üretra kanalını kullanarak metabolizmaya dağılması sonucu veya mevcut bakterilerin mesane içerisine çoğalması sonucu idrar yolu enfeksiyonları oluşur. Vücudun savunmasız kaldığı bu durumlarda bakterilerden ve diğer mikroskobik canlılardan vücudu korumakla görevli olan üriner sistem birtakım sağlık sorunlarında etkisini kaybedebilir. Böylelikle bakteri tutunabilir ve idrar yolunda bir enfeksiyon meydana gelir. Rahatsızlığa dair nedenleri şu şekilde sıralamak mümkündür:
İdrar yolu anomalileri: İdrarın vücudu normal şekilde terk etmesine izin vermeyen veya idrar yolunda idrar birikmesini engelleyen sistem anomalilerine sahip bebeklerde İYE riski yüksektir.
İdrar yolu tıkanıklıkları: Böbrek taşları veya genişlemiş prostat idrarın mesanede tutulmasına neden olabilir. Bu durum İYE riskini artırır.
Düşük bağışıklık sistemi: Vücudun mikroplara karşı savunmasını sağlayan bağışıklık sistemini etkileyen diyabet gibi diğer birçok hastalık İYE riskini artırır.
Kateter kullanımı: Hastanede yatan, idrar yapma yeteneklerini kontrol etmeyi zorlaştıran nörolojik sorunlara sahip veya felçli kişiler gibi kendi kendine idrar yapamayan ve bu işlemi gerçekleştirmek için tüp(kateter) kullanan kişilerde İYE riski yüksektir.
Operasyon prosedürleri: İdrar yollarını ilgilendiren ameliyatlar veya tıbbi aletlerin kullanıldığı muayeneler İYE gelişme riski üzerinde etkilidir.
İdrar Yolu Enfeksiyonu Belirtileri
İdrar yolunu etkileyen bakteriler her zaman bir belirtiye neden olmasa da tedavi edilmesi gereken durumlara ait belirtiler aşağıdaki şekilde sıralanabilir:
- Karnın alt bölgelerine yayılan ağrı
- Pelvisin aşağı kısımlarında oluşan basınç hissi
- Acil veya sık idrar yapma ihtiyacı
- İnkontinans(idrar kaçırma)
- Ağrılı idrar(dizüri) veya idrarda kan görülmesi
- Geceleri sık idrara çıkma ihtiyacı
- Koyu ve bulanık görünüme sahip idrar rengi
- Kötü ve yoğun kokuya sahip idrar
İdrar Yolu Enfeksiyonu Tedavisi
İdrar yolu enfeksiyonu tedavisi doktor kontrolünde tedavi edilebilen bir rahatsızlıktır. Tedavide sık kullanılan antibiyotikler enfeksiyona neden olan bakterileri öldüren ve mevcut enfeksiyonla savaşan ilaçlardır. Özellikle sık sık idrar yolu enfeksiyonu geçiren kişilerde semptomların başlangıcından itibaren düzenli olarak reçete ile antibiyotik kullanımı uygulanır. Rutin olarak uygulanabilecek tedavi yolları veya riski azaltmak için yapılacaklar ise şu şekildedir:
- Bol su tüketimi: Günlük beslenme rutininize başta su olmak üzere ekstra sıvı eklemek idrar yolunuzdaki bakterileri temizlemeye yardımcı olabilir. Günde 6-8 bardak su içilmesi önerilir.
- Doğru hijyen: İyi bir kişisel hijyen uygulayarak İYE’yi önlemek mümkündür. Kadınlarda bulunan üriner sistemin enfeksiyonlara yatkın olmasının nedeni, üretra uzunluğunun erkeklere oranla daha kısa olmasındır. Kısa üretra yapısı E. Coli bakterilerinin vücuda girişini kolay hale getirir. Bunu önlemek amacıyla tuvaletinizi yaptıktan sonra temizleme işlemi önden arkaya doğru uygulanabilir. Aynı zamanda menstrual dönemde pedlerin düzenli olarak değiştirilmesi ve temizlik ürünlerinin dikkatli kullanılması önleyici ipuçları arasındadır.
- Doğru tuvalet alışkanlığı: Üriner sistemde bir atık olarak görülen idrar her tuvalet sonrası mevcut atığı vücuttan uzaklaştırır. Bu nedenle düzenli olarak idrara çıkmak metabolizmadan uzaklaştırılması gereken bakterileri atmanın doğal bir yoludur ve olası enfeksiyon riskine karşı vücudu koruyabilir. Bol sıvı tüketmek, mesanenizi tahriş edebilecek sıvılardan ve yiyeceklerden kaçınmak sık idrara çıkmanıza yardımcı olabilir.
- Kıyafet seçimi: Dar kıyafetlerden kaçınmak, idrar yolunda bakteri üremesini önleyerek bölgenin kuru kalmasına yardımcı olur. Ayrıca iç çamaşırlarınızı pamuklu kumaşlardan tercih ederek fazla nemin üretrada birikmesini önleyebilirsiniz.
İdrar Yolu Enfeksiyon İlacı Olarak Multivitaminler
İdrar yolu enfeksiyonu veya mesane sorunları bulunan kişilerde sağlıklı ve dengeli beslenmek, takviye almak semptomları hafifletmeye yardımcı olabilir. Fakat hangi vitaminler mesane sorunlarına yardımcı olur? Şikayetlerinizi azaltmaya yardımcı olan takviyeler şu şekildedir:
- Kızılcık(Cranberry): Kızılcık, bakterilerin kan dolaşımını enfekte etmesini önlemek için mesanenin içerisini kaplayan proantosiyanidin(PAC) adlı bir bileşene sahiptir. PAC bakterilerin büyümesini durdurmada sınırlı etkiye sahip olsa da zarar vermelerini ve mesaneye yapışmalarını engelleyebilir. Kızılcık suyu mesaneyi boşaltmanın etkili bir yolu olsa da içeriğinde bulunan şeker oranı nedeniyle çoğu uzman takviye olarak üretilen kapsüllerinin daha sağlıklı bir seçenek olabileceğini belirtir. Beslenme programınıza ek olarak doktorunuza danıştıktan sonra takviye olarak Cranberry tabletlerden tüketebilirsiniz.
- Probiyotik: Bağırsaklarınızda yaşayan ve kötü bakterileri kontrol altında tutma yeteneğine sahip olan probiyotikler, İYE sorunlarının çözülmesine yardımcı olabilir. Doğal probiyotik kaynakları arasında yoğurt, turşu, kefir gibi besinler bulunur. Probiyotik içeren takviyeler de bakterilerin mesaneye yapışmasını ve enfeksiyona neden olmasını önleyebilir.
İdrar yolu enfeksiyonu sık görülen bakteriyel enfeksiyon türlerinden biridir. Genellikle antibiyotiklerle tedavi edilse de tekrarı yaygın olan bir rahatsızlık olabilir. İlaç kullanımı öncesinde sağlık uzmanının önerileri doğrultusunda ilaç tedavisi ve beslenme programı uygulamak önleyici ve koruyucu bir tedavi için önemlidir. Bu programa ek olarak Vitabiotics takviyeleri ile idrar yolu enfeksiyonu için sağlıklı bir önleyici tedavi uygulayabilirsiniz.
