Dünya üzerinde sivrisineklerin doğal olarak yaşamadığı sayılı bölgelerden biri olan İzlanda, bu eşsiz statüsünü kaybetme riskiyle karşı karşıya. Ülkenin başkenti Reykjavik'in kuzeyinde, İzlanda Doğa Bilimleri Enstitüsü uzmanları tarafından yapılan gözlemler sonucunda, doğada ilk kez üç adet sivrisinek tespit edildi. Bu durum, bilim dünyasında şaşkınlık yaratırken, küresel iklim değişikliğinin biyolojik çeşitlilik üzerindeki potansiyel etkilerini bir kez daha gündeme taşıdı.
DOĞA BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ’NDEN RESMİ KAYIT: ÜÇ ÖRNEK YAKALANDI
Edinilen bilgilere göre, gözlemi gerçekleştiren İzlanda Doğa Bilimleri Enstitüsü’nden entomolog Matthias Alfredsson, başkentin yaklaşık 30 kilometre kuzeyinde kurulan özel tuzaklarda üç adet Culiseta annulata türü sivrisinek yakaladıklarını açıkladı. Tuzaklar, genellikle kelebek türlerini çekmek amacıyla kullanılan, ısıtılmış şarap ve şeker karışımına batırılmış iplerden oluşuyordu.
Alfredsson, bu olayın önemini vurgulayarak, "Bu, İzlanda’da doğal ortamda sivrisineklerin ilk kez kayda geçmesidir" ifadelerini kullandı. Daha önce, yıllar önce Keflavik Havalimanı’na inen bir uçaktan çıkan arktik tür bir örneğin tespit edildiği ancak daha sonra kaybolduğu biliniyordu. Bu yeni gözlem, türün doğal yayılım yoluyla ülkeye yerleşme ihtimalini ortaya koyuyor.
SİVRİSİNEKLERİN İZLANDA’YA GELİŞ SEBEBİ TARTIŞILIYOR
Uzmanlar, sivrisineklerin ülkeye giriş yolları konusunda farklı senaryoları değerlendiriyor. Yetkililerden alınan bilgiye göre, türlerin gemilerle veya uluslararası kargo konteynerleriyle ülkeye taşınmış olması en güçlü ihtimal olarak görülüyor.
Ancak bu olayın iklim değişikliğiyle ilişkisi de yoğun şekilde tartışılıyor. Alfredsson, yakalanan Culiseta annulata türünün soğuk iklimlere oldukça dayanıklı olduğunu ve sert kışlarda bile hayatta kalabildiğini belirterek, tek başına küresel ısınmanın doğrudan neden olduğu görüşüne temkinli yaklaşıyor. Yine de, dünya genelinde uzayan yaz mevsimleri ve yumuşayan kışların, bu türlerin yeni coğrafyalara yayılmasını kesinlikle kolaylaştırdığı bilimsel bir gerçek. Uzmanlık gerektiren bu tür tespitler, küresel değişimlerin yerel ekosistemler üzerindeki deneyimsel etkilerini ortaya koymaktadır.
SAMSUN VE KARADENİZ İÇİN İKAZ: TÜRLERİN YAYILIMI
Bu olay, Samsun ve çevresindeki Karadeniz Bölgesi sakinleri için de önemli bir güvenilirlik uyarısıdır. İklim değişikliği ve küresel ticaretin artması, normalde bölgede bulunmayan istilacı türlerin (örneğin Aedes türü Asya Kaplan Sivrisineği gibi) yayılımını kolaylaştırabilmektedir. İzlanda örneği, iklimi ve coğrafyası ne olursa olsun, hiçbir yerin bu tür biyolojik değişimlere karşı tamamen izole edilemeyeceğini göstermektedir. Samsun'daki ilgili kurumların ve halk sağlığı birimlerinin, yeni türlerin potansiyel risklerine karşı uyanık olması büyük önem taşımaktadır.
www.trthaber.com