İran ve İsrail arasında günlerdir tırmanan askeri gerilim, sadece iki ülkeyi değil tüm dünyayı tehdit edebilecek düzeye ulaştı. BBC Diplomasi Muhabiri James Landale, çatışmaların yayılması ve kontrolden çıkması durumunda yaşanabilecek en kötü senaryoları sıraladı. Bu olasılıklar arasında ABD’nin savaşa doğrudan dahil olması, Körfez ülkelerinin hedef alınması, küresel enerji krizleri ve hatta İran rejiminin çöküşü gibi sonuçlar yer alıyor.
ABD SAHAYA İNEBİLİR
İran, ABD’yi İsrail’in saldırılarına zımni destek vermekle suçluyor. Eğer İran, Irak’taki Amerikan üslerini, Körfez’deki askeri noktaları ya da ABD vatandaşlarını hedef alırsa, Washington’un doğrudan çatışmaya dahil olması kaçınılmaz olabilir.
Landale’a göre, "Tel Aviv’de bir Amerikan vatandaşının ölmesi durumunda, Trump kendisini harekete geçmek zorunda hissedebilir."
KÖRFEZ ÜLKELERİ DE TEHLİKEDE
İran, İsrail’e doğrudan zarar veremezse, hedefini Körfez ülkelerine çevirebilir. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkeler geçmişte İran’ın hedefi olmuştu. ABD üslerine ev sahipliği yapan bu ülkelerin yeniden vurulması, Amerikan hava kuvvetlerinin Körfez savunmasına da dahil olmasına neden olabilir.
İSRAİL BAŞARISIZ OLURSA NE OLUR?
İsrail’in nükleer tesisleri yok etme çabaları başarısız olursa, bu İran’ı nükleer silah üretme fikrine daha da yaklaştırabilir. Derinlere gömülü tesisler, sığınak delici bombalara rağmen hedef alınamayabilir. Bu da bölgede sonsuz bir saldırı ve misilleme döngüsünü başlatabilir. İsrail’in bu stratejiye verdiği isim oldukça çarpıcı: “Çimleri biçmek.”
PETROL KRİZİ VE EKONOMİK ÇÖKÜŞ
İran, Hürmüz Boğazı’nı kapatmaya kalkarsa ya da Yemen’deki vekil gücü Husiler, Kızıldeniz'de gemileri hedef almaya başlarsa, küresel petrol fiyatları fırlayabilir.
Landale, “Bu durum küresel ekonomide yeni bir kriz başlatabilir” diyor. Artan enerji fiyatları, halihazırda enflasyonla boğuşan ülkeleri daha da zorlayabilir. Bu durumdan en çok Rusya’nın kazançlı çıkabileceği vurgulanıyor.
REJİM DEĞİŞİRSE BOŞLUK DOĞAR
İsrail’in İran’daki rejimi yıkması, kısa vadede bazı çevrelerde memnuniyet yaratabilir. Ancak Landale, Irak ve Libya örneklerini hatırlatarak, rejimin çökmesiyle oluşacak güç boşluğunun kontrolsüz iç çatışmalara yol açabileceğini belirtiyor.
www.bbc.com
