Çalışma gücünü bedenen veya ruhen önemli ölçüde kaybeden sigortalılar için sosyal güvenlik sisteminde yer alan malulen emeklilik imkanı, belirli şartların sağlanması halinde yaş beklenmeksizin uygulanıyor.
SGK Başuzmanı İsa Karakaş, çalışma gücü kaybı yaşayan vatandaşların yararlanabileceği maluliyet aylığına dair kritik detayları ve bilinmeyen istisnaları kaleme aldı. Karakaş, temel kural olarak toplamda yalnızca 5 yıllık primin olmasının bazı durumlarda yeterli olduğunu ifade etti.
YÜZDE 60 ÇALIŞMA GÜCÜ KAYBI ŞARITI
Malul sayılmanın esaslarına değinen İsa Karakaş, sadece beyan veya basit bir rahatsızlığın bu hak için yeterli olmadığının altını çizdi.
Çalışma veya meslekte kazanma gücünün en az yüzde 60 oranında kaybedilmiş olması gerektiğini vurgulayan Karakaş, kararın münhasıran SGK Sağlık Kurulu tarafından verildiğini belirtti. Onkoloji, psikiyatri, kalp, kanser ve organ yetmezliği gibi rahatsızlıkların maluliyet kararlarında en sık öne çıkan alanlar olduğu kaydedildi.
DEVLET MEMURLARI İÇİN SEYİR VE İSTİFA KURALI
Mevzuatın devlet memurları (4/1-c) açısından farklı esneklikler sunduğunu ifade eden Karakaş, memurların maluliyet süreçlerindeki kuralları şu şekilde aktardı:
-
Çalışma Gücü Kaybı: Memurlar için de yüzde 60 çalışma gücü kaybı veya vazifeyi yapamayacak derecede meslekte kazanma gücü yitimi aranır.
-
Seçim Hakkı: Malul sayılan memur yazılı talepte bulunursa istifa etmiş sayılır ya da engeline uygun başka bir vazifeye nakledilme hakkını kullanır.
-
Sıhhi İzin Süreleri: Tedavisi imkansız hastalıklarda sıhhi izin süresinin bitmesi beklenmez; SGK doğrudan değerlendirme yapar.
-
Farklı Statüler: Prim şartı yetmeyen memurlar, sonradan başka bir statüde (SSK/Bağ-Kur) primlerini tamamladıklarında yeniden hastaneye sevk edilmeksizin son statülerine göre aylık bağlatabilirler.
HASTALIK İZİNLERİ VE AZAMİ SÜRELER
Raporlu olunan tüm sürelerin malullük hesabına doğrudan dahil edilmediğini belirten Karakaş, hastalık türlerine göre izin sınırlarını şöyle sıraladı:
-
Kanser, Verem ve Akıl Hastalıkları: Azami izin süresi 18 aydır.
-
Diğer Hastalıklar: İzin süresi azami 12 ay olup, gerekli hallerde bir katına kadar uzatılabilir.
-
TSK Personeli: Ağır hastalıklarda izin süresi azami 3 yıl, geçici rahatsızlıklarda ise 2 yıl olarak uygulanır.
-
Kesintisiz Raporlar: Aynı hastalıktan alınan ve arasında 1 yıldan fazla ara bulunmayan rapor süreleri birleştirilerek hesaplanır.
AYLIK BAĞLANMA ŞARTLARI VE İSTİSNALAR
Malul sayılmanın tek başına maaş bağlanması için yeterli olmadığını kaydeden Karakaş, genel şartın 10 yıl sigortalılık ve 1800 gün prim ödemesi olduğunu hatırlattı.
Başkasının bakımına muhtaç derecede ağır hasta olan sigortalılarda ise 10 yıllık sigortalılık süresi aranmayarak sadece 1800 gün prim şartının yeterli görüldüğü ifade edildi. Başvuru sırasında işten ayrılmış olma ve Bağ-Kur sigortalılarının SGK'ya prim borcunun bulunmaması zorunluluğu vurgulandı.
Kaynak: Haber Merkezi
