2023 yılında gerçekleştirdiği 3 milyon 663 bin ton un ihracatıyla tüm zamanların dünya tarihindeki en çok un ihracatını gerçekleştirerek 10 yıldır üst üste 'dünya un ihracat şampiyonu' olan sektör, yıl sonu ihracat hedefini 3,5 milyon ton olarak revize etti.
Uluslararası Un Sanayicileri ve Hububatçılar Birliği (IAOM) Avrasya Başkanı Dr. Eren Günhan Ulusoy, "Mayıs'ta yerli hasatın gelmesiyle birlikte güzel bir 6 aylık dönem geçirdik. TÜİK'in tahminlerine göre 21 milyon ton buğday hasadıyla birlikte buğday ithalat yasağının devreye girmesiyle un ihracat rakamlarında düşüş yaşamaya başladık. Ağustos ayında geçtiğimiz yılın aynı ayına göre yüzde 40'lık, geçtiğimiz yılın ocak-ağustos dönemine göre de yüzde 2'lik bir düşüş yaşadık. Uygulama 15 Ekim'e kadar devam edecek. 15 Ekim'de yasağın kalkmasıyla birlikte yaşadığımız düşüşü pozitife çevirerek yılı 3,5 milyon tonla kapatmaya hedeflendik" dedi.
15 EKİM'DE YASAĞIN KALKMASINI BEKLİYORUZ
İthalat yasağının uygulamaya girdiği 3 aylık dönemde en büyük üç pazar Irak, Yemen ve Sudan'da pazar kayıplarının yaşandığına dikkat çeken Günhan Ulusoy, "Buğday fiyatlarına baktığımız zaman Türkiye'deki fiyatlar, dünya piyasasından yüzde 35-40 oranında yüksek. Bu da rekabet gücümüzü zayıflatıyor. 15 Ekim'den sonra yasağın kalkmasıyla birlikte ihracatçıya dünya fiyatları üzerinden buğday temin edilerek rekabetçilik geri kazanılabilir ve bu şekilde ihracatta yükselişe geçilebilir. Böylece ivedilikle pazar kayıplarını yeniden kazanabiliriz. Yasağın devam etmesi durumunda ise kaybettiğimiz pazarları kazanmamız birkaç yılımızı bulabilir. Ancak geçtiğimiz yıllarda da bu uygulama yapılıyordu. Yani 15 Ekim’den sonra yasağın kalkacağını öngörüyoruz" açıklamalarında bulundu.
RAKİP ÜLKELER GÜÇLENİYOR
Türkiye'nin açık ara farkla dünya ihracat şampiyonu olduğunu sözlerine ekleyen IAOM Avrasya Başkanı Günhan Ulusoy, "Dünyada en büyük ikinci ihracatçı ülke Kazakistan ancak o bizim rakibimiz değil. Çünkü sadece çevre ülkelere ihracat gerçekleştiriyor. Litvanya, Estonya, Almanya, Fransa, Ukrayna ve Rusya asıl rakip ülkeler. Karadeniz ülkeleri buğday üretimlerini artırıyorlar ve eğer sanayilerini geliştirirlerse ciddi rakibimiz olabilirler. Yine Mısır'ın lojistik avantajı da güçlü olduğumuz Sudan, Yemen gibi pazarlara hızlıca ulaşmasını sağlıyor" sözlerini kaydetti.
İklim krizinin doğrudan gıda fiyatlarını tetiklediğini belirten Ulusoy, şöyle konuştu; "Meteoroloji verilerine göre ocaktan beri hava sıcaklıkları ortalamanın 3.8 C derece üzerinde. Tahılın kalbi İç Anadolu kurak bir mevsim geçirdi. Güneydoğu Anadolu ve Marmara bölgelerinde yağışlar eksik. Sıcaklık tarımın kaderini belirliyor."
Fatih Çakır
