Samsun'un Bafra ilçesinde Helenistik dönemin izlerini taşıyan Asarkale ve Kral Kaya Mezarları, bölgenin en önemli tarihi ve arkeolojik değerleri olarak dikkat çekiyor. Kızılırmak Vadisi'ne hakim bir noktada, sarp kayalıklar üzerine inşa edilen bu yapılar, binlerce yıllık bir geleneğin temsilcisi olarak tarihe ışık tutuyor.
Bafra Arkeoloji ve Etnografya Müzesi uzmanı Hasan Dikmen, mezarların milattan önce 300 ile 120 yılları arasına, özellikle Pontus Kralı VI. Mithridatis dönemine tarihlendiğini belirtti. Anadolu'da Urartularla başlayan kaya mezarı geleneğinin en görkemli örneklerinden olan bu yapılar, antik dönem mimarisinin ustalığını sergiliyor.
MEZAR ODALARINDA ANTİK MİMARİ İZLERİ
Kaya mezarlarının mimari yapısı hakkında bilgi veren Dikmen, ön cephede kare başlıklı dört sütunun bulunduğunu ifade etti. Sütunların arkasındaki odalardan 80 santimetrelik dar kapılarla asıl mezar odasına geçildiğini belirten Dikmen, şu ayrıntıları paylaştı:
"Mezar odasında kralın veya yöneticinin ailesiyle birlikte gömüldüğü bölümler mevcuttur. Ölüler taş sedirlere veya 'niş' dediğimiz duvar oyuklarına yerleştirilirdi. Ancak antik dönemden itibaren bu mezarlar yağmalandığı için günümüzde herhangi bir kemik yapısı veya süs eşyasına rastlanmamaktadır."
KURTULUŞ SAVAŞI'NDA SIĞINAK OLARAK KULLANILDI
Tarih boyunca stratejik önemini koruyan Asarkale, sadece antik dönemde değil, yakın tarihte de kritik bir rol üstlendi. Dikmen, kalenin üst kısmında yöneticilerin, alt kısmında ise halkın yaşadığını, Milli Mücadele yıllarında ise bölgedeki Rum çeteleri tarafından sığınak olarak kullanıldığını aktardı.
KAZILARIN YÜZDE 30'U TAMAMLANDI
Bölgenin turizme kazandırılması için çalışmalar hız kazandı. 2024 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın izniyle başlatılan kazı çalışmaları, Samsun Müze Müdürlüğü başkanlığında ve Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Arkeoloji Bölümü'nün bilimsel sorumluluğunda yürütülüyor.
Şu ana kadar kalenin yaklaşık yüzde 30'luk bölümünün ortaya çıkarıldığını belirten uzmanlar, bitki temizliği ve ulaşım yollarının düzeltildiğini ifade etti. Temel hedefin, restorasyon çalışmalarını en kısa sürede bitirerek Asarkale ve Kral Kaya Mezarları'nı bütüncül bir şekilde dünya turizmine açmak olduğu vurgulandı.
Anadolu Ajansı
