Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), sosyal güvenlik sisteminde son dönemin en çok tartışılan konularından biri olan emekli maaşları arasındaki dengesizliğe ilişkin "Başvuru Tarihine Göre İşçi Emekli Aylıklarındaki Farklar" başlıklı kapsamlı bir rapor yayımladı. Raporda, aynı prim günü ve kazanca sahip olunmasına rağmen sadece başvuru yılı nedeniyle oluşan yüzde 30'a varan maaş farkları mercek altına alındı.
Kamu Başdenetçisi Mehmet Akarca tarafından açıklanan rapor, 2024 ve 2025 yıllarında emeklilik dilekçesi veren sigortalılar arasındaki adaletsiz tabloyu ve 2026 yılına dair beklentileri gün yüzüne çıkardı.
GÜNCELLEME KATSAYISI MAAŞLARI VURDU
KDK raporuna göre, emekli aylığı hesaplamasında kullanılan güncelleme katsayısı; yıllık enflasyon ve büyüme rakamlarındaki değişimlere bağlı olarak başvuru yapılan yıla göre farklılık gösteriyor. Özellikle yüksek enflasyon dönemlerini takip eden düşük enflasyonlu yıllarda, yeni emekli olanların aleyhine bir tablo oluştuğu tespit edildi. Bu durumun, 2026 yılında bağlanacak emekli aylıklarının 2025 yılına kıyasla daha düşük kalmasına neden olabileceği uyarısı yapıldı.
"YASAL DÜZENLEME ELZEMDİR"
Mehmet Akarca, aynı hukuki ve fiili koşullara sahip bireyler arasındaki bu farkın hakkaniyet açısından tartışmalı olduğunu belirterek şu çağrıda bulundu:
"Emekli aylıklarının bir önceki yıl bağlanan aylıklardan daha düşük olmamasına ilişkin açık, basit ve net bir yasal düzenlemenin varlığı elzemdir. Vatandaşların emeklilik planlarını yaparken karşılaştıkları belirsizliklerin giderilmesi sistemin öngörülebilirliği açısından kritiktir."
EMEKLİLİK ZAMANLAMASI ÇALIŞMA SÜRESİNİN ÖNÜNE GEÇTİ
Mevcut sistemin sigortalıların tercihlerini bozduğunu vurgulayan rapor, "emeklilik zamanlaması öne çıktı" tespitini yaptı. Maaş kaybı yaşamak istemeyen sigortalıların, çalışma sürelerini artırmak yerine katsayı avantajının olduğu dönemlerde hızla emekliliğe başvurması, SGK üzerinde ciddi bir iş yükü ve erken emeklilik eğilimi oluşturuyor. KDK, bu durumun prim gelirlerini düşürebileceği ve kayıt dışı istihdamı artırabileceği konusunda da uyarıda bulundu.
dunya.com
