İş dünyasında en çok merak edilen konulardan biri olan kıdem tazminatı, sanılanın aksine her işten ayrılma durumunda otomatik olarak kazanılan bir hak değil. İstanbul Arel Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Seçil Gürün Karatepe, kıdem tazminatının bir "sosyal hak" olduğunu vurgulayarak, bu ödemeyi alabilmek için gerekli olan hukuki ve fiili şartları detaylandırdı.
İŞÇİ SIFATI VE GEÇERLİ SÖZLEŞME ŞART
Kıdem tazminatı hakkının doğması için ilk ve en temel şart, çalışanın 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında "işçi" sıfatına sahip olmasıdır. Doç. Dr. Karatepe, bağımsız çalışanlar ve serbest meslek mensuplarının bu rejimin dışında kaldığını hatırlattı. Tazminat hakkı için tam süreli, kısmi süreli veya belirli süreli fark etmeksizin, işverene bağımlı bir iş görme ve karşılığında ücret alma ilişkisini tanımlayan geçerli bir iş sözleşmesinin bulunması zorunludur.
BİR YILLIK ASGARİ ÇALIŞMA SÜRESİ
Kıdem tazminatına hak kazanabilmek için işçinin aynı işverene bağlı işyerlerinde en az bir yıl çalışmış olması gerekiyor. Bu sürenin hesaplanmasında şu noktalar önem taşıyor:
Başlangıç Tarihi: Sözleşmenin imzalandığı gün değil, işçinin fiilen işe başladığı tarih esas alınır.
Kesintisiz Süre: Sözleşme askıda kalsa bile varlığını koruduğu sürece kıdem süresi işlemeye devam eder.
Zorunluluk: Bir yıllık süre tamamlanmadan işten ayrılanlar için işverenin tazminat ödeme yükümlülüğü oluşmaz.
HER AYRILIŞ TAZMİNAT GETİRMEZ
Kıdem tazminatı, sadece parasal bir alacak değil, işçinin emeğinin sürekliliğine dayanan bir güvencedir. Ancak 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca, iş sözleşmesinin belirli sebeplerle (emeklilik, askerlik, kadın işçinin evliliği, haklı nedenle fesih vb.) sona ermesi gerekir. Kendi isteğiyle (istifa) haklı bir neden olmaksızın işten ayrılan işçiler, diğer şartları sağlasalar dahi kıdem tazminatı hakkını kaybedebilirler.
mynet.com
