Mirasçılık belgesi, diğer adıyla veraset ilamı, kimlerin hangi paylar oranında mirasçı olduğunu belgeleyen resmi bir evraktır. Miras hukukuna ilişkin davaların açılması ve miras mallarının mirasçılara intikalinin sağlanabilmesi adına mirasçılık belgesi alınması elzemdir. Miras davaları mirasçılık belgesi olmadan açılabilecek olsa dahi, mahkemeler tarafından taraflara mirasçılık belgesini çıkarmaları için süre verildiği görülmektedir. Uygulamada mirasçılık belgesi almaksızın miras hukukuna dair açılacak olan davaların açılmasının tek pratik fayda sağlayan yanı zamanaşımı gibi usulü uygulamalara takılmamak olabilir.
Mirasçılık belgesi noterden ve sulh hukuk mahkemelerinden alınabilir. Noterden veya sulh hukuk mahkemesinden alınacak olan veraset ilamı, kimi zaman gerçek mirasçılık hak durumunu yansıtmayabilmektedir. Örneğin, aslında mirasçı olarak kayıtlarda yer alması gereken bazı kişilerin ismi mirasçılık belgesinde yer almayabilir veya aslında mirasçı olmaması gereken birileri de mirasçı olarak görünebilir. Bu gibi gerçek durumla örtüşmeyen mirasçılık belgelerinin, mirasçılık belgesinin iptali davası ya da diğer adıyla veraset ilamının iptali davası açılması yoluyla iptal ettirilmesi ve yeni tarihli, gerçek hak durumunu gösteren mirasçılık belgesinin düzenlenmesi sağlanmalıdır.
Mirasçılık belgesinin iptalinin sağlanmaması halinde mirasçılık belgesinin geçerliliğini sürdürmesi söz konusu olacaktır. Bu nedenle yapılacak olan tüm miras hukukuna dair işlemler de bu hatalı olan mirasçılık belgesindeki hak ve pay durumuna göre gerçekleştirileceğinden dolayı potansiyel hak kayıpları gündeme gelecektir. Çünkü mirasçılık belgesi hatalı olsa bile mahkeme nezdinde iptal davası açılana ve mahkeme tarafından iptal hükmü verilene kadar fiilen geçerliliğini korur.
Mirasçılık belgesinin iptali davasını, hatalı olarak düzenlenmiş olan veraset ilamından dolayı menfaatleri zarara uğrayan her mirasçı açabilmektedir. Davayı açacak olan miras hakkı sahibi, bu davasını mirasçılık belgesinde yer alan herkese karşı yöneltecektir. Hatta davalı olarak gösterilen mirasçılardan birinin ölümü halinde onun mirasçılarına da husumet yöneltilmelidir. Bu tip yargılama usulüne ilişkin hususlarda hata yapılması hak kaybına veya en azından zaman kaybına sebebiyet verebilir. Bu nedenle miras hukukuna dair bu tip işlemlerin mutlaka alanında uzman bir miras avukatına danışmak suretiyle yürütülmesini tavsiye etmekteyiz.
