Elektronikten savunma sanayine, yapay zekadan uzay teknolojilerine kadar birçok kritik alanda kullanılan nadir toprak elementleri (NTE), küresel ekonomide yeni bir güç dengesinin kapısını aralıyor. Çin’in dünya üzerindeki hakimiyetine karşı en büyük ikinci rezervin Türkiye’de, Eskişehir Beylikova’da bulunması, ülkeyi stratejik bir konuma taşıyor.
BEYLİKOVA, DÜNYANIN GÖZÜNÜ TÜRKİYE’YE ÇEVİRDİ
2022 yılında Eskişehir’in Beylikova ilçesinde keşfedilen 694 milyon tonluk dev nadir toprak elementi rezervi, Türkiye’yi Çin’in ardından en büyük ikinci kaynak sahibi haline getirdi.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’na bağlı Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü, bölgede Florit, Barit ve Nadir Toprak Elementleri İşletmesi’ni faaliyete geçirerek üretim hazırlıklarını başlattı.
TÜRKİYE, NTE ÜRETEBİLEN 5 ÜLKEDEN BİRİ OLUYOR
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Beylikova’daki tesisin kısa sürede endüstriyel ölçekli üretime ulaşacağını belirtti. Bayraktar, “Türkiye, nadir toprak elementi üretebilen 5 ülkeden biri olacak. İlk etapta 1.200 ton cevher işleyeceğiz, sonrasında yılda 570 bin ton cevheri işleyip 10 bin ton nadir toprak oksidi üretecek kapasiteye ulaşacağız” dedi.
STRATEJİK DEĞERİ YÜKSEK ELEMENTLER
Beylikova sahasında lantan, seryum, neodim, praseodim, samaryum, terbiyum, gadolinyum, evropiyum, iterbiyum ve itriyum gibi birçok stratejik element bulunuyor. Bu elementler; elektronik, savunma sanayi, uzay teknolojisi, otomotiv, yapay zeka ve yenilenebilir enerji sistemlerinde kullanılıyor.
AR-GE ÇALIŞMALARI BAŞLADI
Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK) bünyesindeki Nadir Toprak Elementleri Araştırma Enstitüsü (NATEN), üretim ve saflaştırma çalışmalarını yürütüyor. NATEN bünyesinde kurulan NTE Cevher Zenginleştirme ve Saflaştırma Laboratuvarı, yerli kalıcı mıknatıs üretim sistemleri üzerinde çalışıyor. Bu sistemle manyetik alan uygulamaları, mıknatıs analizleri, şerit ve toz üretimleri yapılacak.
SİYASETTE “NADİR ELEMENT” TARTIŞMASI
Türkiye, 2024 Ekim ayında Çin ile NTE alanında iş birliği mutabakatı imzalarken, ABD Başkanı Donald Trump’la yapılan görüşmede konunun gündeme geldiği iddia edildi.
CHP Genel Başkanı Özgür Özel, “Nadir elementler Türkiye’nin geleceğidir, Trump’a verilemez” diyerek hükümeti eleştirdi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise, “Beylikova’daki sahaların herhangi bir ülkeye verilmesi söz konusu değil” diyerek iddiaları yalanladı. CHP’nin, nadir toprak elementlerinin yalnızca devlet eliyle işlenmesini ve hammadde olarak satılmamasını öngören bir kanun teklifi hazırladığı öğrenildi.
Haber Merkezi
